Talep fonksiyonu nedir

müstehlik talebi ile bunu etkileyen faktörler arasındaki ilişkiyi belirtir. Müstehlik talebini etkileyen unsurlar fonksiyonel olarak şöyle gösterilebilir:
T = f(Px.P,.Pc. Y.U)
Denklemde :
T. Talep edilen miktarı,
Px, Talep edilen malın fiyatını,
Pa. İkame mallarının fiyatını,
Pc. Tamamlayıcı malların fiyatını,
Y. Müstehlikin gelirini (belirli zaman süresinde).
U. Müstehlikin zevklerini; gösterir.
Talep değişik faktörlere bağlıdır. Diğer değişkenler sabit varsayıldığında malın fiyatı (Px) düştükçe, talebi artmakta fiyatı yükseldikçe, talebi azalmaktadır. Bu bakımdan talep eğrisi (TV). grafikte, sol yukarıdan sağ aşağıya doğru alçalan bir seyir izler; şöyleki:
Yatay eksende talep miktarı, dikey eksende fiyat gösterilmiştir. Talep eğrisinin gittikçe alçalmasının başlıca iki sebebi olduğu söylenebilir :
Gelir etkisi: Bir malın fiyatı düştüğü vakit, alıcının satınalma gücr adeta artmış gibi olur, yani alıcının reel geliri çoğalır. Bu bakımdan, çoğalan gelir daha fazla malın alınmasına imkân verir.
ikame etkisi: Bir malın fiyatı düştüğü zaman bu mal. fiyatları değişmeyen diğer malların yerine ikame edilir. Bu suretle talep daha fazla artar.
Fiyat yüksek iken talebin azalışı da iki sebeple izah edilebilir. Birincisi bir malın fiyatı yükseldiği zaman müstehlikin fiyatı değişmemiş, diğer bir malı ikame etmesidir. Meselâ, tereyağının fiyatı artınca Sana yağı talebi çoğalır. İkincisi, bir malın fiyatı artınca müstehlikin satınalma gücünün azalmasıdır. Bu durumda müstehlik adeta
fakirleşmiştir. Böyle olunca, o malın talebi düşecektir.
Müstehlik talebi üzerine etki yapan sadece fiyatlar değildir. Daha başka faktörler de dikkate alınmaktadır.
Talebi etkiliyen diğer faktörler şunlardır:
Gelir seviyesi: Fertlerin satınalma gücü gelir seviyesine, gelir seviyesi de millî gelirin sosyal sınıflar arasındaki dağılış şekline bağlıdır. Gelirler arttıkça (özellikle düşük gelir sahiplerinde) talep hacmi genişleyebilir. Buna karşılık yüksek gelir sahiplerinin gelirleri artarsa, bu sınıf tasarruf veya iddiharda bulunacaklardır.
İhtiyacın şiddeti: Bazı ihtiyaçlar zaruridir. Tatmin edilmesi gerekir (gıda maddeleri gibi). Bazıları ise zarurî değildir (lüks mallar). Bu bakımdan. talep artışı zarurî mallarda başka, zarurî olmıyan mallarda başkadır.
Diğer malların fiyatı: Diğer malların fiyatları düşerse o malın talebi artabilir.
Zevklerin değişmesi de talep hacmini artırır veya azaltır.
Almancası : Nachfragefunktion.
Fransızcası : fonction de la demande.
İngilizcesi : demand function.
(Bk; talep elâstikliği, Arz ve Talep Kanunu).

Yorum yazın