Sümerbank neden ne zaman kuruldu

1925 senesinde, askerî fabrikalar müstesna olmak üzere, devlet elindeki sınai müesseseleri idare etmek ve işletmek, sınaî gelişme ve kalkınmayı desteklemek amacı ile tesis edilen Türkiye Sanayi ve Maadin Bankası 7 yıl müddetle bu faaliyetine devam ettikten sonra, elindeki fabrikaların idaresi 1932 yılında Devlet Sanayi Ofisine devredilmiş ve banka, sadece sana-yie kredi verme işleriyle meşgul olmak üzere Türkiye Sanayi ve Kredi Bankası adını almıştır.
Bir yıl sonra bu iki müessesenin de kifayetsiz oldukları anlaşılarak 1933 yılında her türlü bankacılık muamelelerinden başka. Devlet Sanayi Ofisinden devralacağı fabrikaları işletmek ve özel sanayi müesseselerindeki devlet iştirak hisselerini Ticaret Kanunu hükümlerine göre idare etmek, devlet sermayesi ile vücuda getirilecek bütürv sınaî müesseselerin etüd ve projelerini hazırlamak ve bunları gerçekleştirmek, tesisleri ve tev- sileri memleket için iktisaden verimli olan sanayi işlerine sermayesinin müsaadesi nisbetinde iştirak ve yardım etmek maksadıyle merkezi Ankara’da bulunmak ve sermayesinin tamamı devlete ait olmak üzere Sümerbank kurulmuştur.
Bankanın ilk Genel Müdürü Nurullah Esat Sü- /ne/dir.
Sümerbank, 1939 da iktisadi Devlet Teşekkül- *leri arasında yer almıştır.
Bankanın sermayesi kuruluşunda 20 milyo- lira iken 1946 yılında 200 milyon ve 1955 yılında da 500 milyon liraya çıkarılmıştır.
Sümerbank’ın sermayelerinin tamamı kendisi ne ait olmak üzere kurduğu müesseseler şöyle sıralanabilir:
1 — Yünlü Sanayii Müessesesi: Defterdar fabrikası, Hereke, Bünyan, Diyarbakır, İsparta,
2 — Bursa Merinos Sanayii Müessesesi. 3 — Bakırköy Pamuklu Sanayii Müessesesi. 4 — Ereğ
li Pamuklu Sanayii Müessesesi, 5 — Malatya
Pamuklu Sanayii Müessesesi, Malatya Bez Fabrikası. Erzincan İplik Fabrikası, 6 — Nazilli Bas-
ma Sanayii Müessesesi. 7 — Kayseri Pamuklu Sanayii Müessesesi. Kayseri Bez Fabrikası, Adana Bez Fabrikası, 8 — Basma Sanayii Müessesesi; İzmir Basma Fabrikası, Denizli İplik Fabrikası, 9 — Kendir Sanayii Müessesesi. 10 — Gemlik Sun’i İpek ve Viskon Mamûlleri Sanayii Müessesesi, 11 — Deri ve Kunduru Sanayii Müessesesi. 12 — Sivas Çimento Sanayii Müessesesi, 13 — Kütahya Keramik Sanayii Müessesesi,
14 — Filyos Ateş Tuğlası Sanayii Müessesesi,
15 — Yıldız Porselen Sanayii Müessesesi, 16 — Alım ve Satım Müessesesi (171 satış mağazası), 17 — Sümer bank Adana Pamuk sat ma İma ve Çırçır Fabrikası Müessesesidir.
Sümerbank ayrıca, ortaklık şeklinde kurulan iktisadi Devlet Teşekkülleri ile bazı sınaî mües- seselere de iştirak etmiştir- Bu meyanda
Adıyaman Pamuklu Dokuma Sanayii, Aksaray Azmi Milli. Antalya Pamuklu Dokuma Sanayii, Ankara Çimento Sanayii, Balıkesir Pamuklu Dokuma Sanayii. Bergama Pamuk İpliği ve Dokuma Sanayii, Ereğli Demir ve Çelik Fabrikası. Karaman İplik ve Dokuma Mensucat. Manisa Pamuklu Mensucat. Nevşehir Pamuklu Dokuma Sanayii. Porselen ve Çini Fabrikaları, Salihli Palamut ve » Valeks Sanayii. Sun’i Tahta Sanayii, Adapazarı Şeker Fabrikaları, Aydın Tekstil ve Nebati Yağlar Sanayii işletmeleri, Ege Elektrik. (Gima) Gıda ve ihtiyaç Maddeleri, işçi ve Kredi Bankası. Kepez Meyve ve Sebze İstihsal ve Konserve. Kütahya Şeker Fabrikası. Mensucat Boyalan Sanayii. Manesman Sümerbank Boru Endüstrisinin sermayelerindeki hissesi %10 un üstündedir.
Bunlardan başka Sümerbank’ın Emlâk Kredi Bankası, Vakıflar Bankası. Halk Bankası. Ticaret Bankasında da hissesi mevcuttur.
Mevduat kabul eden ve bankacılık hizmetleri ile de iştigal eden Sümerbank’ın 1968 yılı sonu itibariyle öz kaynakları yekûnu (sermaye, ihtiyat ve karşılıklar) 655,4 milyon, taahhütleri 915,8 milyon ve Umumî mevduatı ise 211 milyon liradır.
Aynı yıl sonunda Bankanın aktif yekûnu 2,6 milyar lira olup, bu aktifinden 56,4 milyon lirası likit kıymetlere, 982,0 milyon lirası müessese- lerine, 518,3 milyon lirası iştiraklerine, 1 milyar lirası açtığı kredilere, 7 milyon-lirası sabit kıymetlerine tahsis edilmiştir. 1968 yılı sonu kârı 27,3 milyon liradır.
Sümerbank’ın 1968 yılı sonunda bankacılık işleriyle iştigal eden şube adedi 19 ve bu işte çalışan personel adedi de 355 tir.
(Bk; İktisadî Devlet Teşekkülleri).

Yorum yazın