SOVKHOZLAR

Sovyet Rusya’da mevcut olan bir
tarım işletmesi çeşididir.
Sovyet İhtilâlinden sonra Rusya’da uygulanan Harp Komünizmi sırasında tamamiyle devlet mülkiyetinde olan ve tıpkı bir sınaî işletme gibi iş-letilen çiftliklere sovkhoz denilmiştir.
Sovkhozlar tıpkı bir devlet fabrikası gibi işletmelerdir. Müdür, Komünist Parti üyeleri arasından resmen tayin edilmekte, çeşitli bölümlerin başında teknisyen şefler bulunmaktadır.
Önceleri sovkhozlar minileştirilmiş büyük çiftliklerden meydana geliyordu. Sovyet idarecileri sosyalist tarım işletmeciliğinin modelini göster-mek ve bu suretle nümune çiftliklerini kurmak istiyorlardı. Ancak köylülerin direnişi karşısında 1922’den itibaren özel mülkiyete kısmen imkân veren kolkhozara da yer verilmiştir. Gerçekten kolkhoziarda toprak kısmen köylülere ait olduğu halde sovkhozlarda bütün toprak devletin malidir. Ayrıca kolkhozarda ücret nakden ve aynen ödendiği halde sovkhozlarda işçi ücretleri tıpkı diğer işletmelerde olduğu gibi nakden yapılmaktadır. Ayrıca kolkhozar köylülerden meydana gelen genel kurul ve icra kurulu tarafından İdare edildiği halde, sovkhozlarda merkezi idare tarafından tayin edilen bir müdür bulunmaktadır. Nihayet kolkhozann federe cumhuriyetlere bağlı olmalarına karşılık, sovkhozlar doğrudan doğruya Bakanlar Kuruluna bağlıdırlar.
Sovkhozlar 1928 yılında yeniden düzenlenmişlerdir. Bu tarihte 1407 sovkhoz, toplam olarak 1.730.000 hektar araziyi işlemekte idi. 1958 yılında bu sovkhozlarm sayısı 6002’ye, işlenen arazi ise 52.451.000 hektara ulaşmıştır. Son yıllarda çok büyük sovkhozları bölme eğilimine rastfanmaktadır.
Almancası : Sovvchose.
Fransızcası : sovkhose. sovkhoz, sovkhoze.
İngilizcesi : sovkhoz.
(Bk; kolkhoz, sovnarkhoz).

Yorum yazın