SHERMAN ACT

tröstlerin monopol kurma eğilimlerini önleyici sert hükümler getirmiş bir kanundur.
1890 da, John Sherman’ın teşebbüsü ile çıkartılmıştır.
Geçen Yüzyılın sonunda petrol, tütün ve diğer bazı iş kollarında kurulmuş tröstlerin monopol şartlarını kıyasıya istismar etmeleri tepki yaratmakta idi. Tröstlerin oynak bir fiyat politikası ve gayrı meşrû rekabet üsulleri uygulamak suretile rakiplerini tasfiye ettikleri ve piyasayı hâkimiyetleri altına aldıkları görülmekte idi.
Sherman Act, ticareti daraltıcı mahiyette olan her türlü anlaşmaları ve tertipleri yasaklamıştır. Aksine hareket edenler hakkında hapis ve para cezaları tayin etmiştir.
Amerika Yüksek Mahkemesi, başlangıçta, iç- tihatlarile Sherman Act’ı tesirsiz hale sokmuştur. Fakat mahkemelerin bu davranışına rağmen, kamu oyu kanunu benimsemiştir. 1904 de Northern Securities Company ve 1911 de Standard Oil Company of New Jersey ile American Tobacco Company bu kanun gereğince dağıtılmışlardır.
1914 tarihli Clayton Act ve Poojevelt’in kabul ettirdiği diğer mevzuat, bu kanunu zamanla daha kuvvetli hale sokmuştur.
Sherman Act’ın fayda ve mahzurları hakkında iktisatçılar görüş birliğine sahip değillerdir.
Bazıları, bu kanun olmasaydı tröstlerin piva- sada çok daha kuvvetli duruma geçebileceklerini düşünmektedirler.
Diğer patent hakları sınırlandığı, gümrük vergileri düşük tutulduğu ve kredi sıkıntısına meydan verilmediği takdirde rekabetin daima canlı kalacağını ileri sürmektedirler
(Bk; John Sheman, tröst, antitröst politika).

Yorum yazın