RUS İHTİLALİ

1917 de olmuştur.
1917 yılı. Çarlık rejimine karşı grevlerle ve ayaklanmalarla başlamıştır. Yaygın memnuniyetsizliği sosyalistler ustalıkla değerlendirmişlerdir. Ordunun savaş cephelerinde uğradığı başarısızlık, iktidara güveni yıkmıştır. Görevli askerî birlikler. düzeni koruyamamıştır. İşçiler ve asker kaçakları, arka arkaya olaylar çıkarmışlardır. Yüksek rütbeli subaylar, saray mensupları ve aristokratlar arasında türlü tertipler dönmüştür. Mart başlangıcında (o tarihte uygulanan takvime göre Şubatta) Menşeviklerin teşebbüsü ile geçici bir icra komitesi kurulmuştur. Bu komiteye askerler ve işçi delegeleri de alınmıştır. Bir Kurucu Meclis ihtiyacı belirtilmiştir.
Mart İhtilâli, Çarın tahtından indirilmesile ve Prens Lvov başkanlığında bir yeni hükümet ku- rulmasile sonuçlanmıştır.
Lvov kabinesi, duruma hâkim olamamıştır, işçiler. askerler ve devrimci sosyalistler ortalığı karıştırmışlar ve mahallî Sovyetler kurmuşlardır. Prens Lvov. bir süre sonra kabinesine Menşevikler ile devrimci sosyalistleri de almıştır.
Lenin, ihtilâl patladığında, isviçrede idi. 16 Nisanda (3 Nisan) Petrograda gelerek Bolşevik- lerin başına geçmiştir. Rusyanın derhal savaştan çekilmesini istemiştir. Fabrikanın işçiye ve toprağın köylüye verileceğini söylemiştir. Bir işçi cumhuriyeti vadetmiştir. Ayaklanmalar tertiplemiştir. Sosyalist Partisinin adını Komünist Partisine çevirmiştir, iktidarın Sovyetlere bırakılması gerektiğini ileri sürmüştür.
Temmuzda Başbakanlığa getirilen Kerenski. Bolşeviklerin faaliyetini önlemiş ve Lenin Fin- landiyaya kaçmıştır. Enflâsyon ve iaşe sıkıntısı, kısa süreli Kerenski hükümetinin başlıca sorunlarını teşkil etmiştir.
O esnada, ordu kumandanı General KornUov. iktidarı ele geçirmeğe teşebbüs etmiştir. Kerenski. isyan eden kumandanı durdurabilmek için işçileri silâhlandırmağa mecbur kalmıştır. Hükümet açlıkla. enflasyonla ve Kornilov’la uğraşırken. Bol- şevikler şehir Sovyetlerinin çoğunluğunu kazanmayı başarmışlardır.
23 Ekim (10 Ekim), Lenin Petrograda dönmüş ve bir silâhlı ayaklanma hazırlamıştır. Kızıl Muhafızların, Baltık Filosunu ve Askerî ihtilâl Komitesinin desteğini sağlamıştır. Kabine arkadaşlarının tereddütleri ve bazı sosyalist gruplarının kanlı çarpışmalar islememeleri, Kerenski’nin tekrar düzenlediği askerî kuvvetleri Bolşevik/ere karşı, harekete geçirmesine engel olmuştur. 6 ve 7 Kasımda Bolşevikler Petrogradı işgal etmişlerdir. Kış Sarayı, 8 Kasımda (26 Ekim) zaptedilmiştir. Lenin, Halk Komiserleri Kurulu Başkanlığına seçilmiştir Moskova işgal edilmiştir. Bir işçi milisi kurulmuştur. Halk mahkemeleri faaliyete geçirilmiştir. Bankalar devletleştirilmiştir. Çeka ve Kızılordu kurulmuştur.
3 Mart 1918 de Brestlitovsk Andlaşması imzalanmıştır. Hükümet merkezi Moskovaya taşınmıştır. 1918 Temmuzunda Çar ailesi idam edilmiştir.
Ve Rusyada. komünist rejim başlamıştır.
Almancası : bolschewistische Revolution.
Fransızcası ; Révolution russe.
İngilizcesi : Russian Revolution.
(Bk; Lenin, Troçki, Kerenski. Harp Komünizmi. Yeni iktisat Siyaseti. Bolşevikler, Menşevikler).

Etiketler: , , ,

Yorum yazın