RODBERTUS veya RODBERTUS-JAGETZOW (Johann Karl)

Alman iktisatçısıdır.
1805-1875 yıllarında yaşamıştır.
Devlet Sosyalizmini temsil eden düşünürlerdendir. Doktrindeki yerini İlmî Sosyalizm akımına bağlayan ve Kürsü Sosyalistleri arasında gören müelliflere de rastlanmaktadır.
Bir teorici idi.
Değeri emeğe bağlayan bir teori kurmuştur.
Özel mülkiyeti, toplumun başlıca hastalığı say- mıştır.
Sosyalizm akımını politik faaliyetten ve particilikten ayırmak gerektiğini savunmuştur. Yalnız ekonomik etkenlerin baskısı altında toplum düzeninin Sosyalizme ulaşabileceğine inanmıştır. Toplum düzeninin gelişme yolunu ekonominin çizdiğini ve politikanın ancak bu yolu izleyerek hedefine erişebileceğini ileri sürmüştür.
Devrimciliğe karşı çıkmıştır. Düzen değişikli• ğinin bir devrim sonucu değil, evrim sonucu olarak gerçekleşebileceğini savunmuştur. Yalnız devlet müdahalesinin kütleleri fakirlikten kurtarabileceğine ve gelir dağılımında ücret payının gitgide daralmasını önleyebileceğine işaret etmiştir. Toprak ve sermaye rantlarının kaldırılmasını istemiştir.
Gelir dağılımında, ortalama çalışma süresinin ölçü olarak alınmasını istemiştir. Değeri iş saat- lerile ifade edilecek bir yeni para türü düşünmüştür.
Her devrimin bir tahrip eylemi olduğunu ve toplum hesabına kayıplara yol açtığını anlatmıştır. Laissez faire yerine, bir sosyal öngörü sistemine göre İktisadî hayatı düzenlemekteki yararları belirtmiştir. Toplumun başlıca hastalığı olmakla beraber, özel mülkiyetin kaldırılmayarak, sadece meyvelerinin, yani toprak rantı ile sermaye faizinin hükümet elile yeni bir paylaşıma bağlamak gerektiğini yazmıştır.
Kredileri genişleterek devletin konjonktür krizlerinde piyasayı canlandırabileceğini izah etmiştir.
(Bk; Devlet. Sosyalizmi. İlmî Sosyalizm).

Yorum yazın