RİCARDO’NUN DIŞ TİCARET TEORİSİ

iş bölümü ve ihtisaslaşmanın milletlere kazandıracağı avantajları tahlil etmektedir.
Ticaretin kısıtlanmadığı ve gümrüksüz cereyan ettiği iki ülkeyi gözlerimizin önünde canlandıralım.
Bu iki ülke. İngiltere ve Portekiz olsun.
Her iki ülkenin de yalnız iki çeşit mal ürettiklerini farzedelim. Bu mal türleri, sanayi mamullerine sembol olarak kumaş ve tarım ürünlérine sembol olarak şarap olsun.
M miktarı kumaşın dokunması ingilterede 100 iş günü ve Portekizde 90 iş günü tutsun.
N miktarı şarabın üretimi İngilterede 120 iş günü ve Portekizde 80 iş günü alsın..
Bu duruma göre;
Portekiz’in her iki imalât konusunda da, görünür üstünlüğü vardır. Gerek şarabı ve gerek kumaşı eşit kalitede in$tftereden ucuza mal etmektedir.
Ricardo’ya göre, daha ucuza imal etmesine rağmen. Portekizin kumaşı İngiltereden alıp oraya şarap satması menfaati icabıdır.
Çünkü ;
Şarap üretiminde Portekizin maliyet avantajı 40 iş günü ve kumaş istihsalinde yalnız 10 iş günüdür. Kumaşı İngiltereden almakla uğrayacağı 10 iş günü kayıba karşılık şarap ihracatından çok daha fazla kazanması mümkündür. Portekizin menfaati, kapitalini ve emek gücünü şarapçılığa kaydırmaktır.
İngiltere de, yüksek maliyetli şarap üretiminden vazgeçerek faktör tahsislerini kumaş imalâtında yoğunlaştırmakla daha kârlı duruma geçecektir.
Ricardo’nun teorisinden çıkan sonuç şöyle özetlenebilir:
rAym çeşit malların iki ayrı memleketteki maliyet masrafları farklı ise, bu ülkelerden herbiri- nin menfaati kendi bünyesi içinde daha ucuza üretmek fırsatına sahip bulunduğu mal türü üzerinde ihtisaslaşmaktır».
Alfred Marshall, model üzerinde Ricardo’nun teorisini tahlil etmiştir.
127 sayılı şekilde, bu model belirtilmektedir.
Aralarında mübadele cereyan eden ülkeler A ve B olsun. Mübadele edilen malları da X ve / olarak ifade edelim.
Y malı üretimini dik eksende ve X malı üretimini yatay eksende gösterelim.
A ülkesi. G iş günü harcayarak 600 Y malı veya 1100 X malı üretebilmektedir.
B ülkesi, G iş günü harcayarak yalnız 500 adet
Y malı veya yalnız 600 adet X malı üretebilecek durumdadır.
A ülkesinin prodüktivitesi, her iki mal türünde de çok üstündür.
Mübadele fiyatının 2 Y karşılığında 3 X olduğunu farzedelim.
B ülkesinde / malı tüketiminin yılda 300 tane olduğunu kabul edelim. Eğer bu ülke bütün ihtiyacım kendi iç üretimile karşılayacak olursa, gayrı safi millî hasılâsı 300 Y + 240 X den ibaret kalacaktır.
Eğer bütün imalâtını Y üzerinde toplar ve bu madde üretimini 500 e çıkartırsa.. 300 tane iç piyasa tüketimine karşılık 200 tane ihraç ederek 300 tane X alırsa.. 60 iane X tutarında bir gayrı safi millî hasılâ farkı elde edecektir.
A ülkesinde X malı tüketiminin 800 tane olduğunu farzedelim. Bu ülke bütün ihtiyaçlarını iç istihsalle karşıladığı takdirde, gayrı safi millî hasılâsı 800 tane X ile 163 tane Y den İbaret kalacaktır. Ancak üretimini yalnız X üzerinde toplarsa, bu takdirde iç ihtiyacını karşıladıktan sonra 300 tane ihraç ederek’ bunun gelirife 200 tane
Y alabilecektir. Yaklaşık olarak 37 tane Y kadar gayrı safi millî hasılâsı yükselecektir.
Almancası : Theorie der komparativen Kösten.
Fransızcası : théorie des coûts comparés.
İngilizcesi : principle of comparatif cost.
(Bk; Ricardo, Klâsik Dış Ticaret Teorisi, Mukayeseli Masraflar Teorisi, Rant, Mill’in Dış Ticaret Teorisi).

Yorum yazın