RİCARDO’NUN BÜYÜME MODELI

ni çizenler, modern iktisatçılardır.
Klâsik Ekol’ün teorilerini matematik diline çevirme teşebbüsü, Alfred Marshall ile geçen Yüzyılın ikinci yarısında başlamıştır.
Marshall’in yetiştiği yıllarda, David Ricardo ve John Stuart Mill, iktisat literatürünün zirvesini işgal eden isimlerdi. O tarihlerde ekonomi ilmine matematiği sokma denemeleri yeni başlıyordu. Mili milletlerarası değerler tahlilini aritmetik micallerle işlemiş bulunuyordu. Cournot. «Servet Teorisinin Matematik, İlkeleri» adlı bir kitap yayımlamıştı. Léon Walras da. konuların: denklemlerle .izaha çalışıyordu.
Alfred Marshall, incelemeleri. esnasında Ricardo’nun matematik tahlillere uygun bir kompozisyon tarzı olduğunu farketmiştir. Hayli emek vererek Ricardo’nun metinlerini diyagramlarla ifade etmiştir. ViHredo Pareto ile Francis Edgeworth
da, klâsik teorileri matematiğe nakletmek hususunda katkılarda bulunmuşlardır.
Çağdaş iktisatçılar tarafından Ricardo’nun^ Büyüme Modeli diye adlandırılan analiz. Rant Kanununun ve Azalan Randımanlar Kanununun diyagramlar üzerinde tahlilidir.
Bu analizi, Charles P. Kindleberger’in metinlerinden özetleyelim.
124 sayılı şekilde, diyagramın yatay ekseni ziraî istihsale bağlanan emek ve sermaye .toplamını göstermektedir. L. emektir. K, s.ermayedir.
Dik eksen, doğal kaynaklardır. Doğal kaynaklar, toprak miktarile sınırlıdır. Toprağın tabiî prodüktivite tavanı, OR dir.
OD, düz bir çizgidir. Doğal kaynaklar sonsuz olsaydı ve Azalan Randımanlar Kanunu işleme- seydi, gelişmenin izliyeceği ideal seyri temsil etmektedir.
Yv Yit Y3 ilh.. izokant (eş-ürün)’lardır. Yv gibi ilk izokantların 0 noktasından bir yönde sağa ve diğer yönde yukarı doğru eksenlerden gittikçe uzaklaşmaları, emek-sermaye faktörleri toplamı ile doğal kaynakların birbiri yerine kayde değer ikame kabiliyetine sahip bulunmadıklarını ve daha ziyade birbirlerini tamamlayıcı karakterde olduklarını göstermektedir.
jzokantlardan yalnız bir tanesi, RF paraleline teğet’dir. T ile işaretlediğimiz bu teğet noktasın- 4
da emeğin ve sermayenin marjinal hasılası sıfırdır.
Ricardo’nun teorisine göre;
Toprağa bağlanaeak? emek ve se’rmaye çoğaldıkça, istihsal’ artacâktnv 1 ‘Arrcak fstihsal- artışv idtearf ğeHşme^ yörüngesi olan OD çizgisini izlemiyecektir. Azalan Randımanlar Kanunu etkisile, fiilî gelişme eğrisinin yörüngesi OGT olacaktır. Emek ve sermaye ço-
ğaldıkça; kullanılan doğal kaynaklar ve üretim
O dan T ye doğru artacaktır.
T noktasında, emek ve sermayenin marjinal hasılaları sıfıra ineceğinden, istihsal gelişmesi sona erecektir.
Gelişmenin T noktasında sona ermesine sebep, rant’ın yüksekliği ve işletme kârının sıfıra düşmesidir.
Ricardo, bir ücret-fiyat helezonunun yükselen toprak rantına rağmen tarım işletmelerinde kâr marjlarını korumağa imkân verebileceğini kabul etmemektedir. Çünkü artan nüfus dolayısile, ücretleri en az geçim seviyesine doğru indiren bir baskı vardır. Ücretler, asgarî geçim seviyenin altına inemiyecektir ve üstüne çıkmasını önleyen bir baskıya maruzdur, ister istemez, marjinal istihsal birimleri hasılasının sıfır olduğu noktada, gelişme duracaktır
125 No. lu şekilde, toprak rantındaki artış, global ücretler tutarı ve kâr marjları gösterilmiştir.
125 No.lu şekilde görüldüğü gibi;
Zaman ilerledikçe ücretler ve rantlar artmışta. lâkin kâr marjı daralmaktadır. Kârın sıfır Dİ- duğu noktada, artık yeni işçi alınmayacak ve yeni yatırım yapılmayacaktır. Gelişme duracaktır.
O dan t ye doğru ücretlerde kaydedilen artış global’dir. Münferit işçinin ücreti, asgarî geçim seviyesinde kalmaktadır. Gelişmeden en çok faydalananlar. toprak sahipleridir.
126 No.lu şekilde, adam başına düşen kârın, rantın ve ücret gelirinin zamanla kaydedeceği gelişmeleri yansıtmaktadır.
Şekilde görüldüğü gibi, ücretler global olarak artmakla beraber, işçi başına düşen pay .»asgarî geçinme seviyesi olan AB paraleli civarında kalmaktadır. Buna karşılık adam başına millî gelir den kâr hissesi hiçe ininceye kadar daralmakta,
fakat adam başına millî gelirden rant hissesi gittikçe kabarmaktadır.
Ricardo ve Malthus’ün düşünce sistemlerine göre. Azalan Randımanlar Kanunu ve nüfus artışı büyümeye sınır çizmektedir.
Ricardo ve Malthus, teknolojinin zamanla koşulları değiştirebileceğini sistemlerinde dikkate almamışlardır. Toprak, büyümenin sınırını çizen faktör olarak kabul edilmiştir.
Almancası : Wachstumsmodell von Ricardo.
Fransızcası : Modèle ricardien de croissance.
İngilizcesi : Ricardian Growth Model.
(Bk; Ricardo, Malthus’ün Büyüme Modeli, Azalan Randımanlar Kanunu, Rant Kanunu, büyüme ve gelişme).

Yorum yazın