REASÜRANS

isminden de anlaşılacağı veçhile mü- kerrer sigorta demektir. Sigorta şirketleri yaptıkları sigortaların yani üzerlerine aldıkları rizikoların tamamını tişıyamıyacaklarindan, bunların bir kısmım veya bütününü başka bir şirkete devrèderler. işte bu işleme reasürans denilir. Reasürans, sigörtaCılığin başlamasından hemen sonra doğmuştur, ilk bilinen reasürans işlemi 1370 tarihinde bir deniz sigortası nedeniyle oluşmuştur. 1746 tarihinde de İngiltere’de yasasal duruma getirilerek koşulları saptanmıştır.
Reasüransın başlıca iki şekli vardır. Birincisi ihtiyari (facultative) yani isteğe bağlı reasürans, İkincisi ise andlaşmalı (treaty) reasüransdır.
/ İhtiyari (facultative) reasürans:
isminden de anlaşılacağı gibi isteğe bağlı olarak devredilen sigortalardır. En eski reasürans şekli olmakla beraber bugün hala kullanılmaktadır. Devreden (cédant) şirket ile reasürör şirket arasında herhangi bir anlaşma olmadığından rizikonun devredilip, alınması yolunda bir yükümlülük yoktur. Sadece arzuya bağlı bir reasürans şeklidir.
II. Andlaşmalı (treaty) reasürans :
Devreden (cédant) şirket ile reasürör şirket arasında yazılı bir andlaşmaya (treaty) dayanılarak yapılan reasürans işlemidir. Treteleri iki ayrı şekilde incelemek daha yerinde olur. Birih- cisi, rizikoların rıe şekilde ve ne nicelikte devredileceğini, bölüşüleceğıni gösteren ve buna göre düzenlenen treteler. İkincisi ise belli bir niceliği veya oranı aşan hasarların devredilmesini hedef tutan ve buna göre düzenlenen tretelerdir. Birinci kısma giren treteler, surplus (excédant) ve çuota-share (kot-par) treteleri, ikinci kısma giren treteler ise excess of loss ve stop loss treteleridir. Bunların nitelikleri aşağıda kısaca gösterilmiştir.
i) Surplus (excédant) tretesi :
Bu sistemde cédant şirket üzerinde tuttuğu rizikonun, belirli bir kısmını, kopservasyonunu (saklama payını), aşan kısmını reasürörüne devreder,. Reasürör şirket kendisine devredilecek rizikonun’ niceliğini peşinen bilmesi gerektiğinden, bu tretelerde «plân» diye nitelendirilen ve konsomasyonun limitine eşit olan plenlerin sayısı peşinen saptanır.
ii) Quota-share (kot-par) tretesi :
Bu sistemde temel ilke, cédant şirketin üzerine aldığı rizikonun belirli bir oranını devretmesidir. Surplus tretelerinde şirketin saklama payı ve devrettiği miktarın bir meblağla ifade edilmesine mukabil burada bu miktarlar bir oranla ifadelendirilir. Bu tretelerde de, reasürör kendi azami sorumluluğunu bilmek istediğinden tretelere «filân rizikolarda … TL’sını aşmamak kaydıyla her işin % si devredilir» diye bir hüküm konulur.
iii) Excess of loss ve stop foss t ret eler i :
Son yıllarda uygulaması bir hayli yayılan
excess of loss tretesinin esası belirli bir sınırı geçen hasarların excess reasürörü tarafından karşılanmasıdır. Reasürörün sorumluluğu tretede saptanmış olan meblağdan itibaren başlar. Reasürör bazı durumlarda bu sorumluluğunu kısıtlamak istediği takdirde, treteye «Excess reasürörün sorumluluğu hasarın … TL’sını aşması durumunda başiar fakat herhalde … Tl. ile sınırlıdır» diye Bir hüküm ilâve eder.
Stop loss tretesi de bir excess tretesidir. Excess of loss tretésinden farkı, tretede belirli bir meblağ yerine bir oran konulmasıdır.
Almancası : Rückversicherung.
Fransızcası : réassurance.
İngilizcesi : reassurance, reinsurance.

Etiketler: , , , , , , ,

Yorum yazın