PUMP PRİMİNG

durgunluk devrelerinde İktisadî hayatı canlandırmak amacile piyasaya satınalma gücü çıkartılmasını ve kamu harcamalarının arttırılmasını ifade eden bir terimdir.
Borularından suyu çekilmiş bir tulumbayı çalıştırmak üzere yukarıdan su döküldüğü vakidir. Bu suyun, tulumba içindeki ve borulardaki havayı bertaraf ederek kt^yu ile musluk arasında irtibat sağlamasına «pump priming» denilmektedir.
İktisatçılar, durgunluk devrelerinde piyasayı canlandırmak üzere devletin piyasaya para dökmesini .tulumbayı işletmek üzere yukarıdan akıtılan suya benzetmişlerdir. Bu benzetiş sonunda, «pump priming» terimi iktisat literatürüne yerleşmiştir.
«Pump priming» politikası, çeşitli yollardan gerçekleştirilebilir :
«Pump priming» metodlarından biri, reeskont haddinin indirilmesidir. Merkez bankası reeskont haddini indirince, ticaret piyasasından kredi mü- esseselerine doğru kırdırılacak senet akımı hızlanır. Emisyo/ı müessesesinde ve banka portföylerinde tüccar senetlerinin birikmesi ve bunlar karşılığında tedavül hacminin genişlemesi, piyasayı ferahlatmağa ve İktisadî faaliyeti canlandırmağa faydalı olabilir.
Devletin veya merkez bankasının girişecekleri açık piyasa muameleleri, diğer bir «pump pri- ming» türüdür. Merkez bankasının piyasalardan külliyetli miktarda bono ve sair menkul kıymetler satın almağa koyulması yahut devletin tüccar ve müstahsil elinde kalmış stokları satın alması. piyasa likiditesini bollaştırır. Likidite miktarının çoğalması, iş hayatına hareket getirir.
Açık finansman yahut açık bütçe siyaseti de, «pump priming» fonksiyonunu ifa edebilir. Bayındırlık hizmetlerine bağlanacak veya özel sektörün sermaye ihtiyacını karşılamağa ayrılacak bütçe yekûnunu arttırıcı mahiyette olan ve vergiler hasılâtile karşılanmayan ödenekler, «çarpan» etkisile gelirlerin yükselmesine ve iş hacminin genişlemesine yararlı olabilirler.
(Bk; reeskont, açık piyasa siyaseti, Denk Bütçe Çarpan Teoremi).

Etiketler: , , , , , , ,

Yorum yazın