PROLETARYA

yaşamak için emeğinden başka bir vasıtaya sahip olmayan kişilerden meydana gelen sosyal sınıfı ifade etmektedir.
Eski Roma’da çocuk sahibi olmaktan başka bir niteliği bulunmıyan. haklardan yoksun ve fakir anlamına gelen proletarya deyimi 1838 tarihinde Sismondi tarafından yeniden kullanılmıştır. Sismondi proleteri zenginlikle hiçbir surette ilgisi olmıyan, hal ve istikbali için herhahgi bir garantiye sahip bulunmıyan kişi olarak tarif etmiştir. Karl Marx ise bu kelimenin siyasî ve felsefî literatüre geçmesine âmil olmuştur.
Gerçekten Kart Marx’a göre tarih bir sınıf mücadelesinden ibarettir. Toplumda ezenlerle ezilenler daimî bir tezat ve mücadele içinde bulunmaktadır. Tarrhî gelişim neticesinde ortaya çıkan burjuva toplum da bu tezadı ortadan kaldıramamış. sadece bunları basitleştirmiş ve birbirine düşman iki sınıfın ortaya çıkmasına yol açmıştır. Bu sınıflardan birisi burjuvazi, diğeri de yeni doğan proletaryadır.
Karl Marx. Komünist Beyannamesinde sanayi işçisi ile daha önceki devirlerin işçileri arasında bir kalite farkı olduğunu iddia etmektedir. Üretimin makina ile yapılması isçiyi Ortaçağ esnafının kalitelerinden mahrüm bırakmış ve onu basit bir âİ£ haline getirmiştir. Bu âlet gördüğü 19i kolayca ve kısa zamanda öğrenmektedir. 5a- nayi işçisi ferdî kaliteleri yanında İktisadî bağımsızlığını da kaybetmiştir. Emeğinden başka gelir kaynağı olmıyan, kadın ve çocukların da işgücüne katılması ile sayısı gün geçtikçe artan işçi sınıfı, üretim araçlarını elinde bulunduran kapitalist karşısında pazarlık gücü itibariyle zayıf kalmakta ve ondan ancak asgarî yaşamasını temin edecek bir ücret almaktadır. Bu ücret işçinin yarattığı değerden çok düşük olduğundan proletarya istismar edilen bir sınıf durumunda bulunmaktadır. Kapitalistin kâr endişesi arttıkça bu istismar da şiddetlenmektedir.
Marx’a göre işçi sınıfı sanayiin gelişmesi ile bulunduğu hayat şartlarını kaybetmiş ve tam manasıyla fakirleşmiş kimselerden meydana gelmiştir. Bu fakirleşme burjuva sınıfının bir kısmı için de varittir. Nitekim kapitalistlerle rekabet edemiyecek olan küçük sanayi mensuplarının, tüccarların, küçük rantiyelerin yavaş yavaş proletarya ordusuna katılmaları önlenemiyecektir.
Kart Marx ve Friedrich Engels 1848 de yayımladıkları Komünist Beyannamesinde işçi sınıfının bu istismara son vermesini istemişler ve «kendilerini bağlıyan zincirlerinden başka kaybedecekleri» bir şey olmıyan proletaryayı önlerindeki bir dünyayı ele geçirmeğe çağırmışlar ve bütün dünya proleterlerini birleşmeye davet etmişlerdir.
Marx’ın iddiasına göre proletarya siyasî iktidarı ele geçirmek, burjuva mülkiyetini ilga edip, bütün üretim araçlarını devletin efinde toplamak amacıyla bir siyasî parti şeklinde teşkilâtlanacak ve burjuvazi ile mücadeleye girişecektir.
Proletarya hâkim sınıl haline gelince kapitalist ekonomik düzenin üretim ilişkilerini ortadan kaldıracak. neticede sınıfsız bir toplum meydana getirecektir.
Almancası : Proletariat. Arbeiterklasse.
Fransızcası : prolétariat.
İngilizcesi : prolétariat.
(Bk; Karl Marx. Marksizm. İstismar Teorisi).

Etiketler: , , , , , , ,

Yorum yazın