PİYASA PREVİZYONLARI – PİYASA TAHMİNLERİ

Yirminci Yüzyıl ekonomisinde önemli rol
oynamaktadır. Firmalar, devlet adamları, spekülâtörler ve plancılar ekonominin ileride alacağı yönü önceden kestirmekte fayda görmektedirler.
Piyasa previzyonlarında kullanılan başlıca dört metod vardır.
i) Birincisi, İktisadî hayatın akışını etkilemekte olan faktörlerin ayrıntılı olarak tesbit edilmesi ve değerlendirilmesidir.
Bu metoda göre yapılan çalışmalarda;
a) İşçi ve işveren ilişkileri İncelenmektedir. Toplu sözleşmelerinin yenilenme tarihleri dikkate alınmaktadır. Grevlerin kaybettirebileceği çalışma günleri ile ücret zamlarının maliyetlere ve fiilî talebe yapabileceği etki hakkında tahminler hazırlanmaktadır.
b) İktisadî faaliyetin potansiyel kapasiteye ne derece yaklaşmış olduğu İncelenmektedir. Eğer boş kapasite marjı daralmışsa, fiyatların yükselme ihtimali üzerinde ayrıca durulmaktadır.
c) Para arzının seyri, bütçe harcamaları, faiz ve iskonto haddi, vergi tedbirleri, kredi bulma kolaylıkları s re açık piyasa muamelelerine ait eğilimler göz önünde tutulmaktadır.
d) Fiyat endeksleri ve istihdam istatistikleri izlenmektedir
Amerikada Woolworth ve J.C. Penny gibi Chaine-Srores’ann haftalık satışları, Sears ve Montgomery Ward’n aylık posta kanalile topladıkları siparişler ve imalât sanayiinin aylık faaliyet endeksleri değerlendirilmektedir.
ii) İkincisi, barometrik metodlardu.
Barometrik metodların geçmişi, 1887 yılına
kadar inmektedir. Geçen yüzyıl sonlarında Spallart ve Foville. İktisadî hayatın akışını etkileyecek faktörlere ait istatistik serileri hazırlamak suretile konjonktür barometresinin ilk örneğini vermişlerdir. 1919 da. Harvard Üniversitesi borsa muamelelerini, üretim hacmini, fiyat hareketlerini, para ve maliye siyasetine ait tedbirleri ve diğer bazı faktörleri mevsimlik dalgalanmalardan yalıtmak suretile previzyon parametreleri çıkartmıştır. >
Günümüzde, aksiyon kurları, previzyon barometrelerinin unsurlarındandır. Piyasa bir dar boğaza gireceği vakit, çok defa borsalarda bir düşüş olmaktadır. Ancak aksiyon kurlarının iktisadı faaliyete bağlı olmaksızın da dalgalanması mümkündür. Amerikadaki National Bureau of Econo- mic Research, aksiyon dalgalanmalarına paralel olarak çeşitli istatistik serileri üzerinde de araştırmalar yapmaktadır.
iii) üçüncüsü, anket metodu’dur.
Anket metodu, iş çevrelerinin intibalarını anlamak fırsatını kazandırmaktadır.
Meselâ British Industries Federation. üyelerinden muntazaman bilgi toplamaktadır. Siparişlerin akımını, yeni yatırım programlarını, stok hareketlerini, çalışma yoğunluğundaki değişiklikleri. vasıflı ve vasıfsız işçi sayılarını ve oranlarını, kâr marjlarındaki oynamaları ve potansiyel kapasiteye yaklaşma derecesini onlardan öğrenerek değerlendirmektedir.
Amerikada ise. Mc-Grave Hill ve SEC-Com- merce yatırımlara ait soru formülleri dağıtmaktadırlar. Newsweek-National Industrial Conférence Board, yatırım programları hakkında geniş araştırmalar yapmaktadır. Michigan Üniversitesi, müstehlikler arasında sondajlar tertiplemektedir. Dun and Bradstreet ile Fortune de, iş adamlarının oylarını tesbit edici çalışmalarda bulunmaktadır.
Avrupada da. piyasa oyu’nun tesbitini ve değerlendirilmesini hedef tutan araştırmalar gittikçe artan bir rağbet görmektedir.
iv) Dördüncüsü, millî gelir ve millî muhasebe teorilerine dayanmaktadır.
Previzyon uzmanları, çoğunlukla, makro-model- ler üzerinde çalışmağı tercih etmektedirler. (C+l+G) tipi modeller çıkartarak, bunlar üzerinde tahminlere girişmektedirler.
Almancası : Marktprognose.
Fransızcası : prévision économique.
İngilizcesi : forecasting.
(Bk; kısa dönemli previzyon).

Etiketler: , , , ,

Yorum yazın