PARA TUTMA SAİKLERİ

J.M. Keynes üçe ayırmaktadır.
Muamele ;için para talep edilmesi fertlerin parayı elde etmeleri ile onj harcamaları arasında bir sürenin geçmesi nedeniyledir-. Bir işçinin elde ettiği gelir ile yaptığı harcamalar aynı zaman r .içinde jolçnıyabüiç. rişçinin* tüketiçn ..hercamaları r günlük-fakat gelirir haftalık^ veya ^aylıktır. Diğer taraftan müteşebbis, üretim faaliyeti »için hammadde -satınalmak, -işçilerin juicretini -ödemek v.b. harcamaları »yapmak-zorundadır. Müteşebbisin geliri ise mal satışından meydana gelir.. Geliri ile günlük, harcamaları ara^ıpda bir zaman süresi geçtiği için müteşebbis elinde belirli bir miktar para bulundurur.
Muamele saiki ile para talebine tesir eden faktör nakdî gelir seviyesidir. Üretim hacminin artması, fiyatlar genel seviyesinin yükselmesi veya her ikisinin birlikte artması muamele saiki ile para talebini artırır.
İhtiyat saiki ile para talebi gerek iş adamlarının gerek tüketicilerin ilerisi hakkında kesin bilgilere sahip olmamaları nedeniyledir.
Ekonomik süjeler her türlü ihtimali dikkate alarak yanlarında bir miktar para ayırırlar. Aile reisi, gelecekteki durumunu kesinlikle bilmediğinden; müteşebbis, beklenmedik masraflarla karşılaşabileceğini düşünerek cari muamelelerde harcıyacakları paradan bir miktar fazlasını yanlarında muhafaza ederler. Sosyal sigortaların muntazam çalıştığı ülkelerde ihtiyat saiki ile tutulan para eskiye nazaran azaldığı müşahede edilmektedir.
Spekülâsyon saiki ile para talebi, fertlerin ellerinde hazır para bulundurarak fırsatlardan istifade etmek istemeleri nedeniyledir; Spekülâsyon her malda yapılabilir. Gelişmiş ülkelerde bilhassa menkul kıymetler üzerine yapılan spekülâsyonlar önemlidir. Spekülâsyon saiki ile para talebi faiz haddinin fonksiyonudur. Cari faiz haddi yüksekse fertler ellerinde daha az para tutarlar. Zira elde atıl olarak bekletilen para bir faiz getirmemesi nedeniyle fert için bir gelir kaybı demektir.

Yorum yazın