ÖRTÜLÜ KAZANÇ

bir kurumun yakınlarına, genellikle büyük hissedarlarına dolambaçlı yollarla menfaat sağlamasıdır. Böyle bir davranış genellikle vergi ziyama sebebiyet verdiği ve İktisadî münasebetleri normal şartlarından saptırdığı için kanunla men’edilmiştir.
Örtülü kazanç, kurumun yakınlarına ödediği giderler, piyasaya nazaran kabarık, onlardan elde ettiği gelirler ise yine piyasaya nazaran düşük olduğu zaman söz konusu olmaktadır. Örtülü’kazanç dağıtımı genellikle, kurum ile hissedarların arasında yapılan çeşitli İktisadî muameleler veya hizmet akitleri yoluyla gerçekleşti- rilmektedir. Aşağıdaki haller kısmen veya tamamen örtülü kazanç dağıtımına karine sayılmaktadır :
1. Kurum kendi ortakları; ortaklarının ilgili bulunduğu gerçek ve tüzel kişiler; idaresi, mü- rakabesi veya sermayesi bakımlarından vasıtalı, vasıtasız olarak bağlı bulunduğu veya nüfuzu altında bulundurduğu gerçek ve tüzel kişiler ile olan münasebetlerinde de emsaline göre göze çarpacak derecede yüksek fiyatla alım veya emsaline göre düşük fiyatla veya bedelsiz satış muamelelerinde bulunursa;
2. Yine bu özel ve tüzel kişilerden, emsaline kıyasla göze çarpacak kadar yüksek bedeller üzerinden kiralama yapılır veya ödünç para alınırsa, yahut onlara bedelsiz veya düşük bedellerle kiralama yapılır veya ödünç para verilirse;
3. Şirket ortaklarından veya bunların eşleri ile kanunun ön gördüğü yakın akrabalarından şirket idare meclisi başkan veya üyesi, müdür veya yüksek memuru durumunda bulunanlara emsaline göre göze çarpacak kadar yüksek aylık. ikramiye, ücret verilirse veya benzeri ödemeler yapılırsa,
Bu gibi hallerde yapılan ödemelerin sadece emsaline uygun kısmı gider olarak kabul edilmektedir. Ayrıca örtülü kazanç dağıtımı, kurum hakkında cezai müeyyideler uygulamayı icap ettirmektedir.
(M. Yaşa)
Almancası : Tarnung.
Fransızcası : revenus camouflés.
İngilizcesi : camouflage of earnings.

Yorum yazın