MUHASEBE NEDİR – MUHASEBE NE DEMEK

kişi, ya da kurumlarla ilgili para ile ifade edilebilecek bilgilerin sistematik şekilde kaydedilmesi, sunulması, incelenmesi ve anlamlarının açıklanması (tefsiri) işlerini kapsayan bir faaliyetler grubudur. Daha belirli olarak, aşağıdaki faaliyetleri kapsar;
— Para ile ifade edilebilecek olaylardan ibaret olan işlemlerin kayıtlarının düzenli (sistematik) şekilde tutulması. Buna muhasebede kayıt – tutma (book-keeping) denir. Kayıt, ya da hesap tutma, para ile ifade edilen olayların tesbit edilmesi demektir.
— Kayıt-tutma düzeni içindeki bilgilerin sunulması. Kayıtlarda toplanıp biriken bilgilerin özelliklerine göre sınıflandırılması, gerekli oldukça. bu bilgilerin kolay anlaşılır, rakamlı raporlar ve tablolar haline getirilerek, hesabı tutulan birimin mâlî (finansal) durumu, faaliyet sonuçları ve para ile ifade edilebilen diğer bilgilerinin, bu bilgilerle ilgili taraflara ulaştırılması demektir.
— Sunulan bilgilerin incelenmesi ve anlamlarının açıklanması. Yukarda belirtilen rakamlı raporların, ilgililerin yanılmasına imkân vermeyecek tarzda açıklamalarla desteklenmesi demektir.
Yukardaki tanımlama, muhasebenin sadece para ile ifade edilebilen geçmiş ofaylarla uğraştığı şeklinde anlaşılmamalıdır. Zamanımızın orta büyüklükteki ve büyük işletmelerinde .gittikçe yay- gmlaşan bir yönetim aracı olarak bütçe’lerin kullanılması, muhasebe faaliyetinin ayni zamanda geleceğin para ile ifade edilebilen olayları ile uğraşmasını da gerektirmiştir. Netekim bu tür işletmelerde muhasebe servisi, bütçeleme faaliyetinin koordinasyonu ve yürütülmesi ile görevli bulunmakta ve bütçelenmiş rakamlarla gerçekleşen rakamların özetlenmesi, kolay anlaşılır tablo ve raporlar halinde sunulması, incelenmesi, anlamlarının açıklanması faaliyetleri de muhasebenin kapsamına girmiş bulunmaktadır.
Bu kapsamı ile muhasebe, hesabını tuttuğu birimin geçmişine ve geleceğine ait para ile ifade edilebilen bilgileri, o birimler çeşitli ilgileri bulunan aşağıdaki taraflara ulaştırma sorumluluğunu kapsamına almaktadır. Bu taraflar, hesabı tutulan ekonomik birimin ;
— Sahipleri: daha ziyade birimin malî durumu ve faaliyet sonuçları ile ilgilidirler.
— Yöneticileri: birimin geçmişteki ve içinde bulunulan zamandaki malî durumu, faaliyet sonuçlan, bütçe ve gerçekleşme rakamlarının karşılaştırılmasından çıkarılabilecek sonuçlar, vermek zorunda bulundukları kararlarla ilgili maliyet. hasılat ve kârlılık hakkındaki bilgilere ihtiyaç duyarlar.
— Alacaklıları: birime kredi vermiş, ya da
* olan bütün kişi ve kurumlar, verdikleri kredinin geri ödenip ödenemeyeceğini anlayabilmek için birimin geçmiş ve içinde bulunulan zamandaki malî durumu ve gelecek zaman içinde ödeme kabiliyetini etkileme ihtimali olan olaylarla ilgilidirler.
— Para yanrmik isteyen yatırımcılar: halka hisse senetleri ve tahviller satarak fon sağlayan büyük işletmelere bu senetlerden satınalmak suretile para yatırmak isteyen fon sahipleri, işletmenin geçmişteki, şimdiki z^man içindeki malî durumu, kârlılık durumundaki temel eğilimler ve gelecekte malî durum ve kârlılıktaki değişme ihtimalleri hakkında malî bilgilere ihtiyaç duyarlar.
— Hükümet: özellikle vergileme, teşvik tedbirlerinden yararlandırma, kamu yararı açısından işletmeleri çeşitli şekillerde kontrol etme sorumlulukları. hükümetleri işletmelerin ve diğer ekonomik birimlerin malî durumu ve faaliyet sonuçları ite ilgili bilgilerini elde etmek zorunda bırakır.
— Çalışanlar: modern toplumun işçi-işveren ilişkileri ve toplu pazarlık düzeni, çalışanların, ya da onların temsilcisi olan sendikaların, işletmenin malî durumu ve faaliyet sonuçlan hakkında bilgilere ihtiyaç duymaları sonucuna ulaşmıştır.
— Halk ve Kamu oyu: çok büyüyen modern işletmeler, alacaklı, hissedar, çalışan durumunda olmayan halkın da ilgisini gittikçe artan ölçüde üzerlerine çekmiş ve kamu oyuna zaman
zaman malî bilgiler sunmak ihtiyacını ortaya çıkarmıştır.
Bu ilgili tarafların ihtiyaçlarını karşılamak için muhasebe uygulamaları aşağıdaki gruplarda yürütülmektedir: ticarî defterlerin tutulması, vergi müşavirliği, muhasebe ve bilgi sistemleri kurma ve sistemleri yürütme, maliyet muhasebesi sistemleri kurma ve yürütme, ka.yıt memurluğu, muhasebe tekniklerinin öğretimi, muhasebe denetimi, bütçe faaliyetinin düzenlenmesi, bankalara verilecek hesap vaziyetlerinin ve projelerin düzenlenmesi ve bütün bunlarla ilgili diğer işler.
Yukarda verilen tanımı içinde ekonomik birimle ilgili kişi ve kurumların bilgi ihtiyaçlarına göre muhasebe, işletmenin dışındaki kişi ve ku- rumların ihtiyaçlarını karşılamaya çalışan «Genel». «Malî» ya da «Finansal Muhasebe», işletme yönetiminin bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya çalışan «Yönetim Muhasebesi», işletme yönetiminin üretim maliyetleri ile ilgili bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya çalışan «Maliyet Muhasebesi», işletme dışındaki kişi ve kurumlara bildirilen bilgilerin doğru, güvenilir olmalarını ve muhasebe ilkelerine uygunluğunu sağlayan «Muhasebe Denetimi» gibi kısımlara ayrılarak İncelenmektedir.
Almancası : Buchhaltung. Buchführung.
Fransızcası : comptabilitĞ.
İngilizcesi : accounting.
(Bk; maliyet muhasebesi, bilanço, çift-girişli kayıt usulü, yönetim muhasebesi, muhasebe kontrolü).

Yorum yazın