MİLLİLEŞTİRME

özel sektöre ait yerli veya yabancı firmaların devlet mülkiyetine geçirilmesini ifade etmek üzere kullanılan bir terimdir. Yerli firmalar söz konusu olduğunda, bu terim devletleştirme ile eş anlamlıdır.
ikinci Cihan Savaşından önce, kıta Avrupasın- da mülkiyeti devlete ait olmakla beraber özel sektör firmalarınca işletilen madenler hakkında da bu terim kullanılmıştır.
Millileştirme kelimesi, İngilizcede «devletleştirme» anlamını da kapsamaktadır. Fransızlar ise. millîleştirme ve devletleştirme terimleri arasında sun’î bir ayırım yapmaktadırlar.
Fransızcada, devlet mülkiyeti altına sokulan firmalar tüzel kişiliğe sahip bulunuyorlarsa, millileştirme kelimesi kullanılmaktadır. Tüzel kişilik statüsü olmaksızın kamuya intikal ettirilen işletmeler ise, devletleştirme teriminin kapsamına alınmaktadır.
Millileştirilmiş firmaların tüm sermayesi devlete ait olmayabilir. Sermayesinin %50 sinden fazlası devlet elinde bulunması, jDir firmanın milli kuruluş veya millileştirilmiş kuruluş sayılmasına yeterli görülmektedir.
Millileştirme eyleminin gerekçeleri siyasî, askerî, İktisadî, malî, demagojik veya arızi olabilir. Doktrin etkisi bahis konusu olmaksızın gelir teinin etmek, ‘ iktisadi gelişrfıeyi sağlamak.’ sosyal faydasını arttırmak gfbi fmâksatlarla millileştirilmiş pek* çok işletme vardık. Londra limanının
1908 de, İngiliz elektrik ışletmelerrhin 192ö‘ da. ve BBC’nitt 1927 de minileştfrilmelefi yahut Fransada demiryollarının devletçe – işletilmesi, doktrin akımları etkisinde olmamıştır.
ikinci Cihan Savaşı sonunda Fransada ve In- gılterede kilit sektörlerin millileştirilmesinde siyasî eğilimler rol oynamıştır.
Millileştirilmiş işletmelerin özel sektördeki benzerleri derecesinde başarılı olamadıklarına dair yaygın bir kanaat vardır. Ancak Renault veya ENİ gibi başarı örnekleri, günümüzde eksik değildir.
Almancası : Nationalisierung, Verstaatlichung.
Fransızcası : nationalisation.
İngilizcesi r1 nàtionàlization.
(Bk; devletçilik, devletleştirme)..

Yorum yazın