MALİYET ENFLÂSYONU

sendikaların kollektif pazarlık düzeni üzerindeki baskısından, vasıtalı vergi yükünün ağırlaşmasından, devalüasyonlardan, faiz haddinin yüksekliğinden, ham madde ve ara malları fiyatlarının zam görmesinden ilh. ileri gelebilir.
Sanayici ve tüccar, maliyetler yükselirken kâr marjlarını korumağa çalışmak eğilimindedirler. Bu nedenle maliyet şişkinliği/ pahalılığı tahrik edebilir.
Maliyet şişkinliğine, yüksek konjonktürde olduğu gibi, durgunluk safhalarında da rastlanabilmektedir. Yüksek konjonktürde, maliyet şişkinli- * ğirıin etkisi, kolaylıkla fiyatlara yansımaktadır. Durgunluk safhalarında ise, maliyet enflâsyonunun sonucu, işsizliktir.
Maliyetlerin şişmesi, mücadele edilmesi güç bir enflâsyon türüdür. Hükümetler, bazı maddelerin gümrüklerini indirmek yahut kaldırmak, düzenleyici satışlara girişmek, tavan fiyatları koymak, mal ithal etmek, ihracata izin vermemek ve ucuz kredi sağlamak gibi tedbirlerle maliyetlerin kabarmasını durdurmağa çalışsalar bile, enflâsyon baskısının bütün ekonomiye yaygın olduğu ortamlarda nadiren sürekli bir başarı sağlayabilmektedirler.
Maliyet enflâsyonunun sun’î karakterde olduğu söylenir. Ancak sendikaların baskısından, hükümet icraatından veya piyasanın iç bünyesinden ileri gelmesi, sonucu değiştirmemektedir. Maliyet enflâsyonunun işleyişi, tek yönlü dür. Maliyet kabarıklığı müdahale tedbirlerile sonradan giderilebilse bile, perakende fiyatlarını eski seviyesine indirmek söz konusu olamıyacağını tecrübeler göstermektedir.
Maliyet enflâsyonu, çok defa, helezon olayına yol açmaktadır.
Helezon başgösterdikten sonra, ekonominin ancak şikâyet edilen pahalılıktan daha yüksek bir fiyat düzeyinde genel dengeye kavuşması beklenebilir.
Almancası : Kosteninflation.
Fransızcası : inflation par les coûts, inflation des coûts.
İngilizcesi : cost inflation.
(Bk; enflâsyon, talep enflâsyonu, helezon).

Yorum yazın