Maliyeci nedir

MALİYECİ i (malive’ûem maliye-ci). Maliye idaresinde çalışan veya maliye ile ilgili konularda uzmanlaşmış kimse, (m) Maliye Meslek okulu, İstanbul’da Maliye bakanlığının orta kademe hizmetlerine eleman yetiştirmek için kurulmuş, ortaokula dayalı meslekî okul (kuruluşu 1903). Başlangıçtaki adı Muhasebat Mektebi Âlisi o-lan okul, Maliye nezaretine bağlı olarak eğitime başladı. 1940’ta adı değiştirilerek Muhasebat mektebi oldu; 1945’te de Maliye okulu adını aldı. Bu devrede, okulun eğitim düzeninde de bazı değişiklikler yapıldı. Ortaokuldan sonra üç yıl öğretim yapan kuruma, lise mezunu olan ve Malîye bakanlığına bağlı görevlerde iki yıl hizmet gören memurlar için iki yıllık bir kurs devresi eklendi. Cumhuriyet devrinde Ankara’ya nakledilen okulda, yaklaşık olarak 200 öğrenci eğitilir; bunların yarısı kurs gören memurlardır. Bu okulu bitirenler vergi memurluğu ve benzeri işlerde çalışır, mal müdürlüğüne kadar yükselebilirler, (m) Maliye nezareti, Osmanlı imparatorluğunda, Mahmud II tarafından batı örneklerine göre kurulan, malî işleri yönetmekle görevli nazırlık, Yeniçeri ocağı kaldırıldıktan sonra bütün devlet yönetiminde ıslahat yapan Mahmud II, maliye teşkilâtında da değişiklik yaptı. Hazinei Âmire, şıkkı evvel defterdarının, asakiri mansure giderlerini karşılamsk üzere meydana getirilen Hazinei Mansure, bir defterdarın, Darphane de bir nazırın yönetimine verildi. Bunlar arasında yönetim bakımından birlik olmaması zaman zaman karışıklıklara yoîaçtı. Bunu önlemek isteyen Mahmud II, Şıkkı Evvel defterdarlığını ve buna bağlı Hazine-i Â-mireyi kaldırarak bütün görev ve yetkileri yeni nezarete verdi (1835). Nezaretin başına Ali Rıza Paşayı getirdi. Ancak işlerde istenen kolaylık yaratılamadı, iki nezaret arasında meydana gelen anlaşmazlıklar da giderilmedi. 1838’de iki defterdarlık kaldırıldı ve bütün yetkiler yeni kurulan Maliye nezaretine verildi. Bu konularda yetki sahibi olan Nazif Efendi, Maliye nazırlığına getirildi.

Abdülmecid tahta çıkınca (1839) Nazif Efendiyi görevinden aldı, Maliye nezaretini de kaldırdı. Maliye işleri, Hazinei Âmire ve Hazine Mukataat defterdarlığı adlarını alan iki kuruluşa bırakıldı. Aynı yıl, Mukataat defterdarlığına Maliye nezareti adı verildi. Maliye nazırlığına Saip Paşa getirildi^ Daha sonra Hazinei Âmire defterdarlığı da buraya bağlandı ve mâliyenin yönetimi tek elden yürütülmeğe başlandı. Osmanlı devletinin son döneminde Maliye nezareti teşkilâtı şöyleydi: Kalemi Mahsus (özel Kalem) müdürlüğü; Hukuk müşavirliği, Memurin (Memurlar) müdürlüğü; Muhasebei Maliye (Maliye Muhasebesi) müdüriyeti; Muhasebei Umumiye (Genel Muhasebe) Müdüriyeti Umumiyesi (Genel müdürlük), Düyunu Umumiye (Genel Borçlar) ve Muamelâtı Nakdiye (Para işlemleri) müdüriyeti, Varidat (Gelirler) Müdüriyeti U-mumiyesi, Emlâki Emîriye (Devlet Emlâki) müdüriyeti, Veznei Umumî (Genel Vezne) müdürlüğü, Muhassesatı Zatiye (özel Tahsisler) müdüriyeti, Evrakı Nakdiye (Kâğıt Paralar ve Matbua (Basılı Kâğıtlar) ve Levazım müdüriyeti, Heyeti Teftişiye (Teftiş Kurulu) Müdüriyeti Umumiyesi, Islahı Maliye (Maliye Reformu) komisyonu. Maliye nezaretinin görevini, Cumhuriyetin kuruluşundan sonra Maliye bakanlığı yerine getirdi. Bk. MALİYE BAKANLIĞI.

Osmanlı devleti devrinde görev alan maliye nazırları: Abdurrahman Nazif Paşa (1837-1839); Hacı İbrahim Saib Paşa (1841); Musa Saffetî Paşa (1841-1845); Abdurrahman Nafiz Paşa (1845-1846) [2. defa]; İbrahim Sarım Paşa (1846-1847); Mehmed Sadık Ri-fat Paşa (1847) [bir ay]; Abdurrahman Nafiz Paşa (1847-1848) [3. defa]; Hüseyin Hüsnü Efendi (Köse) [1848]; Abdurrahman Nafiz Paşa (1848) [4. defa]; Mehmed Halid Efendi (1848-1850); Abdurrahman Nafiz Paşa (1850) [5. defa]; Ahmed Muhtar i’tisami Paşa (1851-1853); Musa Saffetî Paşa (1853-

– 1854) [2. defa]; Ali Şefik Paşa (1854); Ahmed Muhtar i’tisami Paşa (1854-1856) [2. defa]; Musa Saffetî Paşa (1856) [3. defa]; Mehmed Hasib Paşa (1856-1857); Musa Saffetî Paşa (1857-1858) [4. defa]; Mehmed Hasib Paşa (1858-1859) [2. defa]; Ah-med Muhtar i’tisami Paşa (1859-1860) [3. defa]; Mehmed Tevfik Paşa (Taşcizade)
[1860]; Eb’îbekir Mümtaz Efendi (1861); Hüseyin Mecd Efendi (1861-1862); Mehmed Nevres Paşa (1863); Fazıl Paşa (1863-

1864); Kâni Paşa (1864); Hurşid Paşa (1864-

1865); Şirvanizade Rüşdü Paşa (1865); Sadık Paşa (1865-1870); Fazıl Paşa (1870) [2. defa]; Şirvanizade Rüşdü Paşa (1870-1871) [2. defa]; Hamdi Paşa (1871); Sadık Paşa (1871); Yusuf Bey (1871); Galib Paşa (1871-

1872); Kartallı Emin Paşa (1872); Sadık Paşa (1872); Şirvanizade Rüşdü Paşa (1872-

1873) [3. defa]; Hamdi Paşa (1873-1874) [2. defa]; Yusuf Bey (1874-1876) [2. defa]; Galib Paşa (1877); Yusuf Paşa (1877) [3. defa]; Kâni Paşa (1878); Zihni Efendi (Paşa) [1878]; Edib Efendi (1878-1879); Sub-hi Paşa (1879-1880); Tevfik Hüseyin Paşa

(1880); Subhi Paşa (1880) [2. defa]; Ahmed Münir Bey (1881); Münir Mehmed Bey

(1881); Münir Ahmed Paşa (1881) [2. defa]; Zihni Efendi (Paşa) [1883] (2. defa); Edib Efendi (1884); Agob Paşa (1884); Zihni Paşa (1886-1887) [2. defa]; Mahmud Ce-lâleddin Paşa (1887); Agob Paşa (1887); Nafiz Paşa (1890-1897); Tevfik Hüseyin Paşa (1897-1898); Ahmed Reşad Efendi (1898); Mehmed Ziya Paşa (1906); Ragıb Bey (1906); Mehmed Ziya Paşa (1906) 12. defa]; Rıfat Bey (1906); Nuri Bey (1907); Cavid Bey (1907); Rıfat Bey (1907) [2. defa]; Cavid Bey (1907) [2. defa]; Nail Bey (1907); Ziya Paşa (1910); Abdurahman Bey (1910); Rıfat Bey (1910) [3. defa]; Cavid Bey (1911) [3. defa]; Talât Bey (Paşa) [1911-1913]; Cavid Bey (1913-1915) [4. defa]; Abdurrah-man Efendi (Bey) [1915] (2. defa); Ata Bey

(1916); Tevfik Bey (1916-1917); Faik Nüz-het Bey (1917); Reşad Bey (1917); Nazif Bey (1917); Sabrı Bey (1917); Raşid Bey

(1917); Abdullah Bey (1917); Faik Nüzhet Bey (1917) [2. defa]; Tevfik Bey (1917). [2. defa], (m)

Yorum yazın