KUTUPSAL DİYAGRAMLAR

koordinatlı diyagram- ramlardandır. Verilerin grafik üzerindeki mevkii şu iki unsura göre belirlenir :
a — Kutup denilen bir noktaya mesafeleri,
b — Verileri temsil eden noktaları kutba bağlayacak doğruların kutuptan çıkarılmış belirli bir doğru ile yaptıkları açı.
Başka bir deyimle kutup etrafında çizilecek bir dairenin çevresi X ekseni rolünü oynar ve çevre üzerinde gerekli absis taksimatı yapılır, meselâ aylık bir serinin grafiği çiziliyorsa çevre her aya mahsus 12 kısma bölünür. Ordinat değerleri (Y 1er) ise ilgili absis taksimatı hizasına kutuptan türlü uzaklıklarda noktalar konmak suretiyle ifade edilir. Noktaların kutuptan mesafesinin kolayca anlaşılması için de kutup etrafında. ordinat taksimatını göstermek üzere, kabul edilen bir ölçeğe göre hafif konsantrik daireler çizilir, örneğin ayların ortalama sıcaklık derecesi bahis konusu ise ve kutbun (—5) santigradı ifade etmesi, her 5 santigrada da 1 santimetre verilmesi kabul edilmiş bulunuyorsa
1 santimetre yarı çaplı daire 0 santigrad.
2 » » » » 5 »
3 » » » » 10 » seviyesini gösterecektir.
Verilere ait, yerleri bu surette tâyin edilen, noktalar ya doğrularla kutba yahut da birbirine bağ- (anır, ilk halde grafik kutuptan çıkarılmış çeşith uzunlukta oklar gibi görünür, ikinci halde serideki rakamlar münavebe ile inip çıkıyorsa yıldıza benzer bir şekil elde edilir. Verilerde devamlı bir yükselme veya alçalma eğilimi olduğunda ise sarmalı andırır bir grafik hasıl olur.
Kutupsal diyagramlar düzenli inip çıkmalar kaydeden periodik olayların gösterilmesine elverişlidir. Gerçekten çizginin sonda yine başlangıç noktasına kavuşması devrîliği canlı olarak İfade eder.
Almancası : Polardiagramme.
Fransızcası : diagrammes polaires.
İngilizcesi : chart with circular base line.
(Bk; Diyagram, karteziyen koordinatlı diyagramlar).

Yorum yazın