KÜMÜLATİF BÖLÜNME

terimleri rakam halinde olan nicel serilerde [örneğin ilk sütunda gelir dilimlerini, ikinci sütunda her gelir dilimindeki mükelleflerin sayısını gösteren seride] baştan veya sondan başlanarak her terimin kapsamı evvelkileri de kapsayacak surette genişletilir ve frekansı yerine onunla evvelkilerin frekansları toplamı geçirilirse kümülâtif bir seri veya bölünme elde edilir. Meselâ aşağıdaki A serisi baştan başlanmak suretiyle kümüle edildiğinde B olarak gösterilen şekli alır:
Misalde kümülâtif frekansların = 2 Ni ı
olduğu açıktır (/ terimlerin sıra numarası demektir). Terimler de belirli hadlerin altındaki bütün ücretleri göstermektedir. Buna karşılık kümülâs- yon serinin sonundan başlanarak yapıldığında terimler belirli hadlerin üstündeki bütün ücretleri ifade edecektir (20 lirayı aşkın, 25 lirayı aşkın gibi).
Bir çok serilerin kümüle edildikten sonra çizilen grafikleri «ogive» adı verilen şekle uygun, yani aşağı yukarı sağa eğik büyük bir S harfine benzer bir seyir takip eder.
Kümülâtif serilerin, mukayeseferi kolaylaştırmak, bazı hallerde interpolasyona yardım etmek ve -frekansların büyümesi tesadüfî faktörlerin etkisini azalttığından-, daha emin rakamlar vermek gibi faydaları vardır. Dolayısıyle çeşitli bölünmeler (bu arada normal serinin Standard şekli) tercihen kümülâtif şekilde gösterilir.
Almancası : kumulative Verteilung.
Fransızcası : distribution cumulative.
İngilizcesi : cumulative distribution.
(Bk; Seriler, Toplanma oranı).

Yorum yazın