KONSORSİYUM

(31.7.1962 tarihinde Paris’te kurulmuş olan Türkiye’ye Yardım Konsorsiyumu) Türkiye’ye dış kredi sağlıyan ülkelerin katıldığı ortak bir kuruluştur. 1962 yılında kuruluşun kurucu üyeleri şu ülkelerdi: Amerika Birleşik Devletleri. Federal Almanya. İngiltere. Fransa. İtalya, Kanada. Belçika, Hollanda. Lüksemburg. Daha sonraki yıllarda kuruluşa şu ülkeler de katılmıştır: İsveç. Avusturya. İsviçre. Norveç, Danimarka. Adı geçen ülkeler dışında Dünya Bankası, Uluslararası Para Fonu, Uluslararası Kalkınma Teşkilâtı ve Avrupa Para Anlaşması gibi uluslararası kuruluşlarda Konşorsiyum’a katılmaktadır.
O tarihlerde ödemeler dengesi sürekli olarak açık veren Türkiye ciddî bir dış finansman problemiyle karşı karşıya idi. Bu problemi hafifletmek ve kalkınma hedeflerine ulaşmak için uzun süredir çeşitli gelişmiş ülkelerden kredi alınmaktaydı. 1962 yılında Konsorsiyumun kurulmasında esas olarak şu amaçlar güdülmekteydi: Çeşitli kaynaklardan gelmekte olan kredileri, bu krediler için yapılan görüşmeleri ve işlemleri koordine etmek; kredi şartlarında (faiz, vâde vs.) mümkün mertebe standardizasyona gitmek ve bilhassa dış kredileri plânların öngördüğü kalkınma faaliyetinde kullanmak.
Konsorsiyumun teşkilât olarak fonksiyonu dış kredilerin talep edilmesinde, görüşülüp karara bağlanmasında ve verilmesinde koordinatörlük ve aracılıktır. Krediyi veren aslında yine eskisi gibi tek tek ülkeler ve milletlerarası kuruluşlardır. Konsorsiyum kanalıyla alınan kredilerin aşağı yukarı 4/5 ü şu ülkelerden sağlanmaktadır: A.B.D., Federal Almanya. İtalya. İngiltere. Fransa. Kredilerin bir bölümü, kredi tutarının borcu veren ülkeden yapılacak ithalâtta kullanılması şartını koşmaktadır (bağlı krediler). Bağlı olmayan kredilerde jse böyle bir şart yoktur.
Korısorsiyum’dan alınan kredi esas olarak program kredisi ve proje kredisi olmak üzere iki türlüdür. Program kredisi genel olarak dış finansman açığını karşılamak üzere açılır ve belirli bir projede kullanılması şartı yoktur. Proje kredisi ise belirli bir yatırım projesinde kullanılmak üzere verilir. Bunların dışında kalan bir kredi türü de eski borçların ertelenmesi ya da yenilenmesi için açılan kredidir. Birinci durumda eski borcun süresi uzatılır, ikinci durumda ise eski borcun ödenebilmesi için yeni bir kredi açılır.
Almancası : Konsortium.
Fransızcası : Consortium.
İngilizcesi : Consortium.
(Bk; Avrupa İktisadî İşbirliği Teşkilâtı).

Yorum yazın