KÖLELİK REJİMLERİ

çalışma özgürlüğünü reddeden cebri bir iş rejimini ifade etmektedir.
Antikitede kölelik rejimi en fazla rastlanan iş rejimi idi Gerçekten Eski Yunan ve Romada bedenî faaliyetlerin hür insaniara yakışmadığı inancı hâkim bulunuyordu. Hür insanlar her türlü sınaî veya tarımsal işler yerine güzel sanatlar, felsefe veya sitenin savunması için gerekli olan askerlikle uğraşmayı tercih ediyorlardı. Nitekim o devrin ünlü lüozofları dahi bu görüşün dışına çıkamamışlardır.
Şahsiyetten yoksun olan köle, sahibinin malı olduğundan, gösterilen işi yapmaya mecburdu. Sahibinin izni olmadan evlenemez. kendini savunamaz ve başkasına şikâyette bulunamazdı.
İlk ve Ortaçağlardaki köleler daha ziyade harp esirlerinden ve hürriyetlerini satmış kimselerle bunların çocuklarından meydana geliyordu.
On Sekizinci Yüzyıldan itibaren kölelik rejimi Avrupa toplumlarında önemini kaybetmeye başlamıştır. Bu duruma yol açan etkenlerin başında kölelerin çok düşük verimle çalışmaları ve hümanist görüşlerin gelişmesidir. Buna mukabil büyük kısmı AvrupalIlara ait olan sömürgelerde kölelik rejimi uzun müddet ..geçerli olmuştur.
Hatta modern sanayiin ham madde ihtiyacına cevap verebilmek için sömürgelerin halkı eski çağlara nazaran daha güç şartlar altında çalıştırılmıştır. Sömürge ülkelerde köleliğin devam etmesinin en önemli sebepleri buralarda dinî, siyasî ve felsefî fikir akımlarının daha az yay-gın olması ve gıda maddelerinin ucuzluğudur. Gerçekten kölelerin ücret şartlarını etkileyen faktör, insanca yaşama seviyesi değil, fizyolojik asgarîyi ifade eden beslenme şartlarıydı.
On Yedinci Yüzyıldan sonra çalıştırılan köleler genellikle siyah ırka mensup olduklarından, daha kötü şartlara tâbi tutulmaktan kurtulamamışlardır. Fransızların 1685 te çıkardıkları Kara Kanun kölelere uygulanacak kuralları ihtiva etmekteydi. Bu kanuna göre sahibine karşı gelen veya hırsızlık yapan köle idam cezasına çarptırılmakta ve bunların sahiplerine de tazminat ödenmekteydi. Kölelerin kaçmaya teşebbüs etmeleri de çok ağır cezaları gerektiriyordu. Kara Kanundaki bu gayri İnsanî hükümlerin aynı yıllarda İngiliz kolonilerinde kölelere uygulanan kaidelere nazaran çok daha İnsanî olduğu o devrin tanınmış İngiliz müellifleri tarafından ifade edilmiştir.
Köleük rejimleri günümüzde İnsan Hakları Evrensel Bildirisi ile açıkça reddedilmiştir. Fransız ihtilâlinden gelen bu hürriyetçi görüşler, hemen hemen bütün ülkelerin anayasalarına girmiş ve herkesin çalışma hürriyetine sahip olduğu açıklanmıştır.
Almancası : Sklaventum, Sklaverei.
Fransızcası : esclavage.
İngilizcesi : slavery.
(Bk; iş mükellefiyeti, iş rejimleri).

Yorum yazın