KAST SİSTEMİ

meslekî faaliyetlerin kesin şekilde sosyal sınıflar arasında bölüşümünü ifade etmektedir.
Eski Mısır ve Hindistanda yüzyıllar boyunca hüküm süren kast sistemi de esaret müessesesi gibi çalışma özgürlüğüne aykırı bir İktisadî düzenin eseridir.
Kast sisteminde şu veya bu meslekî faaliyetlerin seçiminde ferdin kabiliyet, maharet ve çalışkanlığı değil, mensup bulunduğu sosyal sınıf rol oynamaktaydı. Meselâ demirciler kastına mensup olan bir ailenin çocuğu ancak demirci olabilirdi.
Mesleklerin tayininde esas olan kastlar arasında kesin sınırlar mevcut olduğundan birinden ötekine geçiş imkânsız bulunmakta idi.
Diğer taraftan kastlar arasında hiyerarşik bir düzen hâkimdi. En başta din adamlarının mensup bulunduğu kast, daha sonra askerlik mesleğini ifa eden asiller ve nihayet diğer meslekler aşağıya doğru sıralanıyordu.
Kast esasına dayanan İktisadî düzenin iktisadi gelişmeye ciddî bir engel teşkil ettiğine şüphe yoktur. Gerçekten işbölümünü veraset esasına göre kristalleştirmek bazı mesleklerin ihtiyacı olan işgücünü sağlıyamamasına. buna mukabil diğer bazı mesleklerde de ihtiyaçtan fazh bir emek arzının ortaya çıkmasına yol açacaktır. Çünkü bugünkü deyimi ile sosyal mobilite’rûn mevcut olmadığı bir düzende, herhangi bir mesleğin ihtiyacı olan işgücünü tayin eden yegâne faktör, o kast içindeki doğum miktarıdır. Yeni tekniklerin gereği olan yeni mesleklerin kabulüne de kast sistemi engel olmaktadır.
Böylece kast sistemi bir yandan İktisadî gelişmeye engel oluşu, öte yandan da çalışma ve eşit şanslarla hayatta ilerleme ilkelerine tamamen aykırı bulunuşu nedeniyle, günümüzde hemen hemen bütün anayasalar tarafından reddedilmiştir.
Almancası : Kaste. Menschenklasse.
Fransızcası : caste.
İngilizcesi : caste.
(Bk; kölelik rejimleri).

Yorum yazın