İTHAL MEYLİ

milli gelir ile ithalât arasındaki ilişkiyi belirleyen bir koefisyandır.
Herhangi bir millî gelir seviyesinde yapılan ithalâtın adı geçen gelir seviyesine oranı ortalama ithal meylini verir. Millî gelirdeki değişmelerin uyardığı ithalât artış veya azalışlarının gelir değişikliğine oranı ise marjinal ithal meyli adını taşır.
Marjinal ithal meyli ile marjinal yoğaltım meyli arasında tanım bakımından paralellik vardır. Marjinal ithal meyli de, marjinal yoğaltım meyli gibi, ex post bir büyüklüktür. Fakat, ithalât (marjinal ithal yolu ile) millî gelire, yoğaltım fonksiyonundaki gibi kolaylıkla bağlanamaz. Daha doğrusu ithal meyli marjinal yoğaltım meyli gibi sosyo-psikolojik davranışlarla İlişkisi sıkı olan bir kavram değildir. Bir yoğaltıcının sübjektif tercihler dizisi, belirli bir gelir düzeyinde yoğaltım mallarından alacağı miktarları gösterir, fakat satın alacağı yabancı malları tayin etmez. Yabancı mallara yapılan harcamaları tayin eden faktörler çok çeşitli olduğundan istihlâk fonksiyonuna benzer bir doğrusal ithal fonksiyonunun kurulabilmesi ancak şu belirti şart ve varsayımların yardımı ile mümkün olabilmektedir:
i) İthal edilen malların yurt içinde üretilen benzerlerinin arzı sıfır veya değişmez olmalıdır.
İi) Gelire göre iç arz fonksiyonu doğrusal olmalıdır;
İii) İthal malları stoklarında dalgalanmalar olmamalıdır;
iv) İnput koefisyanları değişmez nitelikte bulunmalıdır;
v) Bahis konusu ülke sanay’fio^mi^ ofmofıdır,
vi) Halk, ithal malının kalitesi hakkında yerleşmiş ve kolayca değişmez bir kanaate sabip olmalıdır.
Yukarıdaki şartların tümünün bir arada bulunabilmesi imkânsızdır. Bununla beraber, açık sistem denge (veya çarpan) modellerinde ithal fonksiyonu doğrusal olarak ele alınmış ve marjinal ithal meyli daima değişmez bir koefisyan olarak kullanılmıştır.
Açık sistem denge modellerinde, bazen ikisi de ithal meyli olarak adlandırılan iki meyil yer almaktadır. Bunlardan biri marjinal – toplam – ithal meyli, diğeri de marjinal – tüketim malları – ithal meyli dir. Marjinal – toplam – ithal meyli, toplam ithalâttaki değişme ile bu değişmeyi yaratan millî gelir artışı (veya azalışı) arasındaki orandır. Marjinal – tüketim malları – ithal meyli ise, sadece ithal edilen yoğaltım mallarını dikkate almaktadır. Yoğaltım malları ithalâtının, doğrudan doğruya yoğaltım harcamalarının ve dolayısıyle millî gelirin fonksiyonu olduğunu varsayan yorumlar da mevcuttur.
Almancası : Hang zum Import. – zum Einfuhr.
Fransızcas : propensitĞ de l’importation, pro- pension â l’importation.
İngilizcesi : propensity to import.
(Bk; istihlâk fonksiyonu, istihlâk meyli, ithalât, dış ticaret çarpanı).

Yorum yazın