İŞ BANKASI

26 Ağustos 1924 de kurulmuştur.
Atatürk, kuruluş tarihinde hissedarlar arasında idi.
İlk Genel Müdür, Celâl Bayar’dır.
Kuruluşu, Türk bankacılığının bir dönüm noktası olmuştur. Milli bankacılığın para ve kredi piyasasına hâkim olarak hızla gelişmesine doğru ilk aşamayı İş Bankası gerçekleştirmiştir.
Özel sektör bankaları arasında, en çok mevduat toplayanıdır.
Hissedarları arasında Maliye Bakanlığı, İş Bankası Emekli Sandığı, Türk Dil ve Tarih Kurumlan, Halk Partisi, Akbank Memurları Emekli Sandığı. Yapı ve Kredi Bankası. Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Türk Ticaret Bankası bulunmaktadır. Ayrıca hisse senetlerini ellerinde tutan birçok tüzel ve gerçek kişiler vardır.
Memlekete modern millî bankacılığı getirmiştir. Çatısı altında yetişmiş birçok elemanlar, yeni kredi müesseselerinin doğmasında ve gelişmesinde rol oynamışlardır.
Halkı bankalara alıştırmıştır. Küçük tasarrufu teşvik ve himaye etmiştir. Kumbaralı tasarruf cüzdanı sistemini başarı ile özellikle çocuklar arasında yaymıştır.
Bir mevduat bankası olarak gelişmiştir. Ancak sanayi, sigortacılık alanlarında birçok firmalar kurmuş ve birçok iştiraklere para yatırmıştır. Müteaddit bankaların da, sermayelerinde hisse sahibidir.
Şeker, dokuma, çimento ve cam sanayii kollarında yatırımları vardır. Türkiye Şeker fabrikaları ile Adapazarı, Amasya ve Kütahya şeker fabrikalarında hissedardır. îpekiş’in tamamına sahiptir ve Balıkesir, Antalya, Bergama ve Manisa pamuklu dokuma fabrikalarına sermaye koymuştur. Türkiye Şişe ve Cam Fabrikalarının en büyük hissedarı olduğu gibi, ayrıca Güney Cam Fabrikalarına yatırım yapmıştır. Türkiye Çimento Sanayii yanında Ankara, İzmir ve Konya fabrikalarına da iştlrâk etmiştir.
Sigortacılık alanında geniş faaliyet göstermiştir. 1925 de Anadolu Sigortayı ve 1936 da Ankara Sigorta’y» kurmuştur. 1929 da Millî Reassürans’ın ve
1945 de Destek Reassürans’ın kuruluşuna katılmıştır.
Yabana sermaye ile işbirliği halinde kurulan General Elektrik, Pirelli, Madenî İnşaat İşleri, Unile- ver, Tüborg ve Tofaş’da hisse sahibidir.
Amerikan sermayesinin de katıldığı Türk Dış Ticaret Bankasında, Sınaî Kalkınma Bankasında, Sınaî Yatırım ve Krrdi Bankasında, Maden Bankasında ve Türk Ticaret Bankasında ortaktır.
Türkiye Petrolleri’nde, Çukurova Elektrik’de, İzmir Metallürji’de. Tarım Koruma’da, Rabak’da, Çelik Halat ve Tel Sanayii’nde, Karadeniz Bakır Işlet- meleri’nde, Ereğli Demir ve Çelik’de, Elektrik Teçhizatı İmalât ve Teçhizatı’nda, Akdeniz Gübre Sanayii’nde, Ankara Sinema Limited’de, Uludağ Sanatoryumu’nda. Umumî Mağazalar’da. National Mukayyet Kasa’daki hisseleri % 10 un üstündedir.
Bankanın geniş bir kültür faaliyeti olmuş çok sayıda eser kazandırmıştır. 1986 bilanço döneminde 35.507 milyar lira kâr eden bankanın 935 şubesi, 221 bin personeli ve sayısı 1000’i aşan yurt dışı bankalarla muhabirlik ilişkileri vardır. 1986 yılı sonu itibariyle 250 milyar lira sermaye ve 117 iştiraki olan bankanın özvarlıkları 177 milyar liradır. Dünyanın en büyük 500 bankası içinde yer alan banka, Türkiye’nin en büyük özel ticaret bankasıdır. Merkezi Ankara’da buljnan banka, Türk ekonomisinin finansmanında, sanayiinde ve eğitimde önemli rol oynamaktadır. 1986 bilanço döneminde İş Bankası’nın faaliyet hacmi, son
4 yılın en hızlı artışını kaydetti. Banka mevduatının faiz maliyetinde azalma dikkati çekmektedir. Personel gideri yılda yüzde 11-12 olan bankanın, 1986 yılında TL mevduatı önemli ölçüde artmış, döviz mevduatı ise iki katına çıkmıştır. 1986 yılında menkul değerler portföyündeki hızlı gelişmeye fren koyan bankanın kredileri çok hızlı bir şekilde artmaktadır. Türkiye’de ilk defa banka kartı ve mavi çek sistemiyle ödeme kolaylıkları getiren bankanın dışarıdaki şube sayısı 8’i bulmaktadır. Halka açık bir anonim şirket olan İş Ban- kası’nın yüzde 28.81’i Atatürk hisselerine, yüzde 12.31’i Hazine’ye, yüzde 36.62’si İş Bankası Munzam Sandığı’na ve yüzde 22.6’sı da 26000’i bulan gerçek ve tüzel kişilere aittir.

Yorum yazın