İŞ BANKALARI

diye adlandırılan kredi kurumları- nın ilk önemli örneklerine Fransa’da rastlanmıştır.
İş bankalarına misal olarak 1852 de kurulan Crédit Mobilier, 1872 de kurulan Banque de Paris et des Pays Bas ve 1904 de kurulan Union Parisienne gösterilebilir
Türkiye İş Bankası ise. karakter itibariyle, bir mevduat bankasıdır.
iş bankalarının iki özelliği vardır.
i) İş bankaları da, mevduat bankaları gibi, müşterilerin yatırdıkları parayı işleterek çalışırlar. Ancak bunların sermayeleri ve ihtiyatları yekûnu ile topladıkları mevduat arasındaki oran, mevduat ban- kalarınınkinden farklıdır.
Banque de Paris et des Pays-Bas’nin durumunu göz önüne getirelim. Bu bankanın 1968 sonunda sermayesinin ve ihtiyatlarının toplamı 545 milyon frank idi. Mevduatı ise, 4 milyar 464 milyon frank tutuyordu. Aynı yılda bir mevduat bankası olan Société Générale’in sermaye ve ihtiyatları toplamı 376 milyon frank, mevduatı ise, 30 milyar franktı. Sermaye ve ihtiyatlar toplamının mevduata oranı Banque de Paris et des Pays-Bas’da % 12.0 Société Générale’de ise sadece % 01.2 idi.
ii) İş bankaları da. tüccar senedi iskonto etmektedirler. Ancak muamelelerinin ağırlığı, sınai fi- nasman üzerindedir. Bunlar tahvillerin sürümüne tavassut ederek ve iştirâklerine büyük fonlar bağlayarak sermaye piyasasında etkili rol oynamaktadırlar.
Yirminci Yüzyılda, mevduat bankalarının gelişme hızı, iş bankalarını hayli geride bırakmıştır. Çeşitli kredi kurumlan arasındaki rekabet, mevduat bankası tipinin zaferiyle sonuçlanmıştır. Günümüzde, «iş bankaları» bünyelerini değişen koşullara uydurmağa çalışmaktadırlar. Şubelerini çoğaltmakta ve halk tasarrufuna hitap etmeğe başlamaktadırlar. Hipotekli mesken kredileri açmaktadırlar. Tasarruf erbabına ait aksiyon ve tahvil portföylerinin idaresiyle ilgilenmektedirler. Banka hizmetlerini genişletmek ve üsullerinde değişiklik yapmak suretiyle müşteri bağlama çarelerini araştırmaktadırlar.
Almancası : Banques d’Affaires».
Fransızcası : banques d’affaires.
İngilizcesi : (investment banks).
(Bk; mevduat bankaları, «Haute Banque», yatırım bankaları).

Yorum yazın