Hjalmar Schacht

Yirminci Yüzyılın en başarılı iktisatçılarındandır.
1877-1970 yıllarında yaşamıştır
1914-1918 arasında, Alman işgali altına düşen Belçikada para ve maliye sorunlarile uğraşmıştır.
1923 de, Büyük Alman Enflâsyonuna, son ve-
ren para operasyonunu hazırlamış ve Semen- mark sistemini kurmuştur.
1924 de Alman Devlet Bankası Genel Müdürü ve 1934 de İktisat Bakanı olmuştur.
İktisat Bakanı olarak, iki taraflı anlaşmalarla Almanyanın dış ticaretini canlandırmıştır. Alman*-* ya ile Orta ve Doğu Avrupa. Türkiye ve Güney Amerika arasında tarihin kaydettiği en büyük takaslı mübadele sistemine vücut vermiştir.
Devlet harcamalarile işsizliği yenme politikasında. Von Papen’in fikrini etkili şekilde tatbikata intikal ettirmiştir. Keynes’in Genel Teorisi yayımlanmadan önce. Almanya’da istihdam ve gelir politikasının tatbikatına ait ilk makroekonomi icraatı örneğini vermiş bulunuyordu.
1944 de Naziler ve Harbin sonunda müttefikler tarafından tutuklanmıştır.
Nümberg savaş suçluları arasında yapılan zekâ testlerinde, yaşı oldukça ilerlemiş bulunmasına rağmen birinciliği almıştır.
Nürnberg duruşmalarında ve Nazilikten temizleme mahkemesinde, aleyhindeki iddiaları çürütmüştür.
Tahliye edildikten sonra yabancı dillere çevrilen ilginç eserler kaleme almıştır. Bazı ülkelerin müşavirliğini yapmıştır. Ve bir dış ticaret bankası kurarak aktif faaliyet göstermiştir.
Sonsuz denilebilecek bir çalışma kapasitesi vardı. Tuttuğu en güç işleri bile başarıya götürmenin sırrına vakıftı. Ondan Maliye Sihirbazı diye bahsedenleri haklı görmemek mümkün değildir.
(Bk; Büyük Alman Enflâsyonu, Rentenmark, istihdam politikası. Büyük İktisadî Buhran, Von Papen, Takaslı dış ticaret).

 

Alman maliyecisi (Tingleff, Schleswig 1877-Monako 1970). Toptancı bir tacirin oğlu. Gençliğinin bir kısmını babasıyle birlikte A.B.D.’de geçirdi. 1903’-te Dresdner Bank’a girdi, 1908’den 1915’e kadar bankanın müdürü oldu. Birinci Dünya savaşında alman orduları Belçika’yı işgal edince Brüksel genel valiliği maliye yöneticisi olarak bir devletin mâliyesini düzene sokmayı, yönetmeyi öğrendi. 1923’te «Rentenmark»ı tedavüle çıkararak (1923-1924) buhranı atlatma imkânını sağladı. 1924’ten 1929’a kadar Reichsbank müdürüydü. Almanya’ya yapılacak İktisadî yatırımları düzenleyen Dawes ve Young planlarının hazırlanmasına katıldı, karşılık olarak memleketinin savaş borçlarında önemli bir indirme yaptırdı. 1933’te tekrar Reichsbank müdürlüğüne seçildi ve şansölye Hitler tarafından bankanın malî imkânlarını yeni alman iktisat siyasetinin hizmetine vermeğe çağırıldı. 1934-1937 Arasında iktisat bakanı oldu. Almanya’daki yabancı sermayeyi bloke ederek ticaret dengesini yeniden kurdu. Kısa vadeli bonolar çıkartarak sanayiyi canlandırdı. Enflasyondan çok korktuğu için Hitler ve Göring ile anlaşmazlığa düştü ve ekonominin yönetimini Funk’a bıraktı. Ocak 1939’da Reichsbank’-tan ayrıldı, fakat ocak 1943’e kadar devlet bakanı göreviyle hükümette kaldı. Rejime muhalefeti yüzünden haziran 1944’te göz altına alındı. Tahliyesinden sonra Nürnberg mahkemesinde yargılandı. Beraat etti (1946). Batı Alman hükümeti tarafından önce mahkûm edildi, sonra beraat etti.

Etiketler: , , , , , , ,

Yorum yazın