Emek yoğunluğu

EMEK YOĞUNLUĞU.

istihdam hacmini genişletebilmek amacıyle mümkün olduğu kadar fazla işçi gerektiren basit üretim tekniklerini tercih etme durumudur. Emek entan-sitesinin (yoğunluğunun) uygulandığı ekonomilerde işçi başına düşen kapital nispeti azalmakta, buna mukabil istihdam edilen işçi sayısı artmaktadır.

Emek entansitesine dayanan İktisadî politika daha ziyade az gelişmiş ülkeler için önem taşımaktadır. Gerçekten hızlı nüfus artışı ve sanayileşme seviyesinin yetersizliği gibi sebeplerle açık veya gizli işsizriğin yaygın bulunduğu bu ülkelerde basit âlet ve makinelerle yürütülen ve vasıflı işgücüne nispeten az ihtiyaç gösteren bayındırlık hizmetleri (baraj .yol inşaatı vs.) birçok işçiye iş sağlıyabil-mektedir. Öte yandan bu gibi ülkelerde sanayileşme çabalan sırasında da emeğin sermaye yerine ikame edilebildiği hallerde sermaye yerine emeğin kullanılması tavsiye edilmekte ve bu hususta belli başlı üç nokta üzerinde durulmaktadır.

i) Mevcut âlet ve makinelerden azamî faydayı sağlamak, makinelerin âtıl durumda kalmalarına kesin şekilde engel olmak.

ii) Mümkün olduğu kadar fazla işgücü ve az kapital gerektiren alanlara yatırım yapılmasını teşvik etmek. Meselâ 1960-1963 yıllarında dört Asya ülkesinde yapılan bir araştırmada sanayi kesiminde işçi başına düşen sabit sermaye nispetinin en az tekstilde olduğu, buna mukabil kimya sanayiinde en fazla sermayeye ihtiyaç duyulduğu görülmüştür.

iii) Emek entansitesine imkân verecek İdarî ve teknik tedbirleri almak. Şüphe yok ki azot ve petrol sanayiinde görüldüğü gibi bazı işkollarında yoğun sermayeye başvurmaktan başka çare yoktur. Ancak az gelişmiş ülkeler için önemli olan husus, teknik bir zorunluk olmadığı halde, aşırı derecede sermayenin kullanılmasını (sermaye entansitesi) önlemek iş arayanlara mümkün olduğu kadar fazla istihdam imkânı sağlıyabilmektir.

Almancası : Arbeitsintensität.

Fransızcası : intensité de la main-d’oeuvre.

İngilizcesi : labor intensity.

(Bk; emeğin marjinal verimliliği, emek etkinliği).

Yorum yazın