Ekonomide Para Nedir

Ekonomide Para Nedir

Diyeceksiniz ki, “Paranın ne olduğunu bilmeyen var mı?” Soruyu, bir de başka açıdan yöneltin; “Paranın en iyi tanımı nedir?”
Ekonomistlerin her biri buna başka tanımlarla yanıt verecekler ve büyük bir olasılıkla bunları kendileri de doyumlu bulmayacaklardır. Çünkü, paranın en iyi anlatımı soyut tanımlamalarla değil, somut kullanımı içinde ortaya çıkabilir.
Demek istediğimiz, para konusunun göründüğünden çok daha karmaşık olduğudur. Cebinizden 10.- TL. çıkarıp sorabilirsiniz; “Peki ama bu para değil midir?” bunun yanıtı hem evet, hem hayır olacaktır. Aslında, gerek nakit olarak, gerek dolanımdaki şekli ile para, gerçekte ülke ekonomisinin faaliyeti için zorunlu olan ne tek ne de sanıldığı kadar çok önemli bir araçdır. Büyük şirketler, örneğin bir yıl içinde yüzmilyonlarca liralık işlerini nakit para kullanmadan yürütebilmektedirler. Böyle büyük şirket ya da işletmeler alacak — verecek işlemlerinde daha çok çek ve senet kullanırlar. Çünkü büyük miktardaki paranın kullabımı birçok yönüyle hem sakıncalı hem de elverişsizdir. Ayrıca güvenlik bakımından da dokuncaları vardır. Günlük yaşamda nakit para kullanımının
giderek azaldığı batı ülkelerinde, özellikle ABD’de naktin yerini kredi kartları ve çekler almaktadır. Kâğıt ve bozuk paralar o ülkelerde şimdi daha çok semt bakkallarında, büfelerde, kitap ve gazete alış – verişlerinde kullanılmaktadır. Zamanla bunlarında ortadan kalkacağım ve para yerine onu simgeleyen başka belgeler kullanılacağını rahatlıkla söyleyebiliriz. Zaten ekonomi bilimi açısından kuramsal olarak nakit parasız yaşamak mümkündür ve insanlık bu evrenin içine girmiştir bile.

BİLGİSAYARLA PARA AKTARIMI
Nakit parasız, çeksiz alışverişin yapıldığı bir ortam düşünülebilir mi? Nakit para yerine çek kullanmaya başladık ama, çek kullanmadan nasıl alış — veriş yapacak insanlar? Ticaret nasıl işleyecek, nakit ve çek kullanılmadan? Dikkat ederseniz hep nakit ve çekten sözediyoruz; “Para kullanmama” diye bir deyimden kaçınmaktayız, çünkü, çek de, nakit de, senet ya da kredi kartı da parayı simgeleyen belgeler olmakla birlikte para değildirler. Sadece bir değiştirim ve kolaylık aracı
olan para, kağıt, nikel, gümüş ya da altın olabildiği gibi başka herhangi bir madde de olabilir. Eski çağlarda bir emekle bulunan ya da yapılan herhangi bir madde para gibi değiş – tokuş aracı olarak kullanıldığı gibi, gelecekte de bugün kullandığımızdan daha başka şeyleri para gibi kullanmamız mümkündür.
Daha bugünden ABD’de elektronik para aktarımı denilen bir yöntem geliştirilmektedir. Bu sistemde herkesin bir banka hesabı olacak ve para yerine banka kartı kullanılacaktır. Bütün işlemler bilgisayarlarca yürütülecektir. Bir mağazadah alışveriş eden kimse kartını mağazanın görevlisine verecek o da bu kartı bilgisayarın özel denetim bölümüne yerleştirerek önce, alınan malın fiyatını müşteriye gösterdikten sonra toplamı merkez sisteme iletecek ve orada alıcının hesabından, borcu düşürerek işlemi tüm yönleriyle birkaç saniye içinde tamamlayacaktır.
Bu gibi alışverişlerin dışında tüm ticari işlemler, ücret, elektrik, su, telefon ödemeleri, konut alım – satımları, bağışlar, ödenekler ve benzeri tüm hesaplar anında bilgisayarlarca tutulacak, kaydedilip gösterilecektir. Ancak bu sistem, şimdilik küçük alış — verişlerde uygulanamamaktadır. Bir süre daha gazete, kibrit, sinema, tiyatro biletleri gibi küçük ödemeleri nakitle yapma işlemleri devam edecektir. Ama zamanla, nakit paraların tümü ile kullanımdan kalkarak yerini elektronik para aktarım sistemine ya da benzeri başka bir düzenlemeye bırakacağını söyleyebiliriz.

Yorum yazın