E PLAY (Frédéric

monografi metodunu sosyoloji ilminde başarı ile kullanmış olan tanınmış Fransız düşünürlerindendir.
1806-1882 yıllarında yaşamıştır.
Kuzey Fransanın mütevazî bir köyünde doğan Le Play, maden mühendisliği öğrenimi yapmış, fakat genç yaşlarından itibaren sosyal sorunlarla ilgilenmeğe başlamıştır. Yaşadığı çağın sosyal ve ekonomik değişmelerle dolu olması, birçok ihtilâlirf birbiri peşinden gelmesi, gerçek anlamda işçi sorununun ortaya çıkması Le Play üzerinde derin etkiler yaratmıştır. 1830 dan 1848 e kadar Avrupanın birçok ülkesinde geziler yapan Le Play özellikle aile müessesesini inceleme konusu yapmış ve neticede Avrupa İşçileri eserini hazırlamıştır. Ayrıca 1864 te yayımlanan Sosyal Reform adlı eserinde sosyal doktrinini açıklamıştır. Bunların dışında işin Düzenlenmesi (1870), Ailenin Düzenlenmesi« (1871), Avrupada Reform ve Fransanın Kurtuluşu (1875) gibi eserleri vardır.
AvrupalI ulusların refah ve barış içinde yaşamalarının hangi şartlara bağlı olduğunu düşünen Le Play’e göre 1789 dan beri Avrupa toplumları henüz dengesini bulamıyan bir karışıklık içinde bulunmaktadırlar. Her yönü ile tehlikeli olan bu durumun belli başlı sebepleri şunlardır: fertlerin eski sosyal bağlarından sıyrılmaları, münhasıran maddî menfaatlerini düşünmeleri ve bu yüzden ferdin toplumdan uzaklaşması. Fransız İhtilâlinin rasyonalist ve soyut fikirleri ile bu duruma çare bulmaya imkân olmadığını ileri süren Le Play, toplumu meydana getiren gerçek ünite olan aileden hareket etmek suretiyle yeni bir metodun uygulanmasını görmektedir. Bu metod temsil gücü olan bir örneğin monografik usullerle incelenmesidir.
Le Play’e göre ahenk ve barışın hüküm sürdüğü örnek toplumların incelenmesi sonucunda şu gerçeğe varılmaktadır: sosyal karışıklıkların nedeni. asırlar boyu elde edilip tecrübelerin bütünü demek olan geleneklerin terkedilmesidir. özellikle Fransadaki sosyal çalkantılar üzerinde duran Le Play. bunları üç noktada toplamaktadır:
i) Aile müessesesinin sağlam temellerden yoksun oluşu,
ii) Gayrımenkullerin aşırı derecede küçük parçalara bölünmesi,
iii) Sanayide sosyal barmış m yıkılmış olması.
Bu durumu düzeltebilmek ve Fransada sosyal
barışı tesis edeblimek için üç ayrı alanda otoriteyi ihya etmek gerekmektedir: ailede babanın, işletmede patronun ve nihayet ülkede devletin otoritesini yeniden hâkim kılmak. Bunlardan babanın otoritesine özellikle ihtiyaç vardır. Zira aile, toplumu meydana getiren gerçek ünite olduğundan, toplumun sağlamlığı ve refahı ailenin kalitesine bağlı bulunmaktadır.
Batılı toplumlarda aile müessesesinin güçsüz kalmasına paralel olarak küçük sanayiin önemini kaybetmesi, işçilerin proleterleşmeleri ve işverenlerin sosyal muhtevalı otoritelerini kaybetmeleri de* karışıklıkların ikinci sebebini teşkil etmektedir.
Nihayet bizatihi devletin de otoritesini ihya etmek gerektiğini savunan Le Play. birçok liberal düşünürden farklı olarak, devlet müdahalesini ve zayıfları koruyan sosyal kanunların gerekliliğini kabul etmektedir. Bununla beraber özel mülkiyet taraftarı olan Le Play hem On Sekizinci Asrın ferdiyetçiliğine, hem de On Dokuzuncu Asrın Sosyalizmine karşı çıkmakta, toplumun içinde bulunduğu bunalımlardan Fransız ihtilâlinin sorumlu olduğunu ileri sürmektedir. Le Play’in doktrininde dinî motif ve inançların da geniş ölçüde etkili oldukları dikkati çekmektedir.

Yorum yazın