Dönem Maliyeti Nedir

Dönem Maliyeti Nedir

Dönem kârının saptanmasında etkisi açısından önem taşıyan bir sınıflamaya göre maliyetler, mamul maliyetleri ve dönem maliyetleri olarak ikiye ayrılır. Mamul maliyetleri, mamullere doğrudan ya da dağıtımla yüklenen maliyetlerdir. Bu maliyetler, dönem geliriyle mamullerin satıldığı dönemde karşılaştırılırlar; diğer bir deyişle, mamullerin satıldığı dönemde giderleştirilirler. Dönem sonunda satılmamış durumdaki mamul ve yan mamuller üzerinde biriktirilmiş bulunan maliyetler ise, stok değerleri olarak bilançoda yer alırlar. Mamul maliyetlerine stoklanabilir maliyetler de denir.

Dönem maliyetleri, mamul birimlerine değil, doğrudan muhasebe dönemlerine yüklenen maliyetlerdir. Maliyetler, ilke olarak, elde edilmesinde yararlı olduklan gelirlere karşılık giderleştirilirler. Belli bir maliyet kaleminin gelecek dönemlerde gelir yaratmada bir yaran olmayacaksa, o kalem bir varlık olarak gelecek dönemlere aktanlmaz ve içinde bulunulan dönemde giderleştirilir.

Katlanılan bazı maliyetlerin gelecek dönemlerde gelir yaratıp yaratmayacağının saptanması ya da yaratacaklan gelirin gelecek dönemlere dağılımının ölçülmesi, güç, hatta imkânsız olabilir. Bu tür maliyet kalemleri (satış ve yönetim giderleri vb.) de, gelecek dönemlere aktanlmayıp, içinde bulunalan dönemde giderleştirilir.

Bazı nialiyet kalemleri de, dönem gelirinde önemli bir fark yaratmayacaksa, gelecek döneme ya da dönemlere aktanlarak zaman içinde giderleştiri-leceğine, hemen katlanıldığı dönemde giderleştirilir. örneğin, bir kısmı gelecek döneme devrediyor da olsa, satın alman kırtasiye malzemesinin tümü, genellikle satın alındığı dönemde giderleştirilir (Bu, muhasebedeki önemlilik (matérialité kavramının uygulanmasına bir örnek oluşturur).

Dönem başı ve dönem sonu stok miktarlan aynı ise, dönem kân üzerindeki etkisi açısından mamul maliyeti-dönem maliyeti ayınmı önemli değildir (kullanılan stok değerlendirme yöntemlerinin etkisi hariç). Stok değişmeleri olduğunda ise, bir maliyet kaleminin mamul maliyeti ya da dönem maliyeti sayılmasına bağlı olarak, dönem kân farklı olur: Dönem içerisinde stok artışı olduysa, imalâta yüklenen maliyetlerin bir kısmı o dönemde giderleştiril-meyip stoklarda muhafaza edildi demektir. Stok azalışı olduğunda ise bu, dönem içerisinde imalâta yüklenenlere ek olarak stoktaki azalmaya tekabül eden maliyetlerin de o dönemde giderleştirildiğini ifade eder. Böylece, her iki halde de, dönem içerisinde imalâta yüklenen maliyetlerle dönem içerisinde giderleşen imalât (mamul) maliyetleri farklı olur.

Mamul maliyeti-dönem maliyeti aynmı yalnız imalât işletmesi için değil, ticarf işletme için de söz konusudur. Örneğin, satın alman mallarla ilgili nakliye, sigorta, ithalât vergisi, kur farklan gibi kalemler mamullerin birim maliyetlerinin hesabında gözör nüne almıyor! mamul maliyeti sayılıyor) ya da doğrudan döneme yükleniyor! döneni maliyeti ,ı gideri savılıyor) olabilir.

Yorum yazın