Closed shop nedir

Closed shop nedir

[Alm. Gewerkschaftsplichtiger Betrieb] [Fr. Etablissement fermé] [İng. Closed Shop]

İşçinin işe girebilmesi için sendikaya üye olmasını zorunlu kılan sisteme verilen isimdir.

Kapalı işletme diye bilinen bu sisteme göre işveren işçiye işbaşı yaptırmadan önce onun sendikaya üye olmasını şart koşmaktadır.

Sendikaların üye sayılannı artırmaları ve kısa sürede güçlenebilmeleri için Amerika Birleşik Devletlerinde bu sistemden uzun süre yararlanılmıştır. Sendikaların güçlenmesini amaçlıyan Wagner Act, hem closed shop’ı hem de bunun nisbeten daha hafif biçimi olan union shop’u benimsemiştir.

Sendikasız işçilerin çalışma olanağını ortadan kaldıran closed shop uluslararası belgelerde ve bir-çok ülke yasasında güvence altına alınmış olan sendika özgürlüğüne ters düştüğü gerekçesiyle kuşku ile karşılanmıştır. Gerçekten kişisel bir hak olan sendikayı seçme, kişinin hiçbir baskı altında kalmadan sendikaya üye olma veya olmama özgürlüğü closed shop sisteminde büyük ölçüde zedelenmekte, işçi işe girebilmek için istemediği halde sendikaya üye olmak zorunda kalmaktadır.

Sendikaların işverenler karşısında kapalı işletme (closed shop) olanağından yararlanmalarının ABD’ de en geniş biçimde uygulama alanına kavuşması kuşkusuz bir rastlantı sonucu değildir. Adı geçen ülkede 1930 lara kadar işçilerin örgütlenme haklarının açıkça tanınmaması, birçok işverenin sendikaların faaliyetlerine son verdirebilmek için’ yargı organlarına başvurmaları sendikaları işverenler karşısında ek güvenceler aramaya yöneltmiştir. Kara Avrupas’ı ülkelerinden farklı olarak meslek sendikacılığının ABD’de uzun süre benimsenmesi de closed shop uygulamasını teşvik etmiştir. Amaç, aynı mesleği yapan kişilerin ortak bir ideal etrafinda güçbirliği yapmaları ve üye olmıyan kişilerin bu ortak mesleki menfaati bozmalarına olanak verilmemesiydi.

ABD’nin kendine özgü koşullarından kaynaklanan bu uygulama sendika özgürlüğünün temel ilkeleri ile çatıştığından İkinci Dünya Savaşından sonra kabul edilen Taft-Hartley Yasası ile “closed slıop” yasaklandı. İşçinin işe girdikten sonra belirli bir süre içinde sendikaya üye olmasını zorunlu kılan ” union shop” uygulaması ise bazı kayıt ve şartlarla Taft-Hartley yasasında benimsendiğinden, varlığını korumuştur. (Bkz. Union Shop).

Yorum yazın