Çifte Sigorta nedir

Çifte Sigorta nedir

Tüm değeri ile sigorta olunan bir menfaatin aynı rizikolara karşı sonradan bir kez daha sigorta ettirilmesidir. Ticaret Kanununun bu tür sigortayı düzenleyen 1286. maddesine göre, “Değerinin tamamı sigorta olunan bir menfaat sonradan aynı kimse tarafından aynı rizikolara karşı sigorta ettirilemez.” görüldüğü gibi hukukumuzda çifte sigorta kural olarak yasaklanmış ve kanunda “aynı kimse” ibaresine yer verilerek bir menfaatin sonradan bir diğer kişi tarafından aynı rizikoya karşı sigorta ettirilmesinin mümkün olduğu sonucunu

doğurabilecek bir ifade kullanılmıştır. Bununla beraber öğretide sözü edilen menfaatin başka biri tarafından sigorta ettirilmesi halinde de durumun değişmeyeceği ileri sürülmektedir.

TK’nun 1286. maddesi bazı istisnai durumlarda çifte sigorta yapılabilmesine izin vermektedir.

Bunlardan birincisi, sonraki ve önceki sigortacıların çifte sigortaya muvafakat etmeleridir. Bu takdirde tüm sigorta sözleşmeleri aynı zamanda yapılmış sayılacak ve sigorta tazminatı, bir kazanın gerçekleşmesi halinde TK m.l285’de gösterilen oranlarda sigortacılar tarafından ödenecektir. İkinci olarak sigorta ettiren kişi önceki sigortadan doğan haklarını ikinci sigortacıya devir ya da o haklardan feragat etmiş ise yine çifte sigorta geçerlidir. Ancak anılan durumda devir ve feragatin ikinci sigorta poliçesine yazılması gereklidir. Yazılmamışsa ikinci sigorta sözleşmesi geçersiz sayılır.

Üçüncü olarak, çifte sigortanın yapılabileceği bir diğer durumda, sonraki sigortacının birinci sigortacının ödemediği tazminattan dolayı sorumluluğunun şart kılınmış bulunmasıdır. Bu halde de önceden yapılmış olan sigortanın ikinci sigorta poliçesine yazılması gerekir. Yazılmamışsa ikinci sigorta sözleşmesi geçersiz sayılır.

TK m.1264/2 uyarınca, cifte sigortaya ilişkin olan TK m.l286’ya aykın sözleşmeler bâtıldır.

Her ne kadar kanunda çifte sigorta yapılması yasaklanmış ise de, bunun yaptırımı gösterilemediğinden TK m.l286’nm bir yaptınmsız kural (lex imperfecta) olduğu söylenebilir. Öğretide, aşkın sigorta hakkındaki yaptınmın burada da uygulanması önerilmektedir.

Buraya kadar yapılan açıklamalar, kaza sigortalarındaki çifte sigortaya ilişkindir. Kanun 1346. maddesinde denizcilik rizikolan açısından sorunu ayrıca düzenlemiştir. Buna göre:

“Bir menfaat aynı rizikoya karşı birden çok sigortacılarca sigorta ettirilmiş ve sigorta bedellerinin tutan sigorta değerini aşmış olursa, sigortacılar sigortalıya karşı müteselsilen mesul olurlar; şu kadar ki, sigortalı uğradığı zarardan fazla bir para istemeyeceği gibi sigortacılardan herbiri yalnız kendi mukavelesine göre ödemekle mükellef olduğu bedele kadar mes ul olur.

Sigortacıların birbirlerine karşı olan rücu haklan her bililerinin sigorta mukavelesi gereğince sigorta lıya ödemekle mükellef oldukları sigorta bedelleri mecmuunun sigorta değerine olan nisbetine göre tayin olunur; şu kadar ki, sigortalılardan biri hakkında yabancı hukuk tatbik edilecek olursa, yabancı hukuka tâbi sigortacı, tâbi olduğu hukuk , gereğince bizzat kendisine karşı da rücu hakkının kullanılması mümkün olduğu takdirde diğer sigortacıya rücu hakkını kullanabilir.

Sigortalı haksız olarak bir fayda temin etmek niyetiyle çifte sigorta yaptırmış ise bu niyetle yapılmış olan akitlerin her biri bâtıldır. Sigortacı mukavelenin yapıldığı sırada bunları bilmiyorsa primin tamamını isteyebilir.”

Öğretide haksız olarak bir yarar sağlamak amacı ile yapılan çifte sigorta sözleşmesinin bâtıl olmasının bir ceza niteliğini taşıdığına değinilmekte ve hükmün esasen sigorta ettirenin zaranndan fazla bir para alamamasını öngördüğü belirtilmektedir.

[Alm.. Doppelversicherung] [Fr. Double assurance] [İng. Double insurance]

Yorum yazın