Ayni sermaye nedir

Ayni sermaye nedir

Ortaklarca kuruluş ya da sermaye artırımı sırasında konulan, bir malvarlığı değeri taşıyan, devredilebilen ve aktif olarak bilançoya geçirilebilen eşya ve bütün haklardır, örneğin bir ticari işletme, taşınmazlar, taşınırlar, kıymetli evrak, alacaklar, imtiyazlar, ihtira beratları, telif haklan, markalar, icatlar, know-how, good-will gibi nakit para dışında kalan değerler aynî sermayedir.

Ayni sermaye yahut Malsal sermaye, işletme ve muhasebe terimi olarak para dışındaki bütün sermaye unsurlarını içine alır, özellikle her türlü hisse senetleri, tahviller, stoklar, makineler, filetler, binalar, arazi ve işleyen bir teşebbüs aynî sermaye olarak nitelendirilebilir.

Ancqk, aynî sermaye terimi daha çok hukukî bir terim olarak kullanılır ve bir teşebbüs kurulurken

o teşebbüse konulan paradan başka her türlü ser-maye ayhl sp?maye 6\afak deyirplqndiri^ir. ,

. Ticâret &anuAumu£un 13d uncu maddeşine göre «kanunda aıcsine hukum olmadıkça» ticaret şirketle-

i) Para, alacak, kıymetli evrak ve menkul şeyler;

ii) imtiyaz ve ihtira beratları ve alâmeti farika ruhsatnameleri gibi sınaî haklar;

iii) Her nevi gayrimenkuller;

iv) Menkul ve gayrimenkullerin faydalanma ve kullanma hakları;

v) Şahsî emek;

vi) Ticarî itibar;

vii) Ticarî işletmeler;

viii) Telif hakları, maden ruhsatnameleri gibi İktisadî değeri olan sair haklar konulabilir.

Yukarıda sözü edilenlerden para, alacak ve şahsî emek dışında kalanların hepsi aynî sermaye o-larak düşünülebilir.

Yine Ticaret Kanunumuzun 143. maddesine göre «sermaye olarak konan ayınların değerleri şirket mukavelesinde tesbit edilmemişse konuldukları zamandaki borsa veya piyasada carî fiyatları, bunlar bulunmadığı takdirde ehlivukuf tarafından biçilecek değerleri, ilgililerce kabul edilmiş sayılır».

«Mukavelede aksi kararlaştırılmış olmadıkça, sermaye olarak konan malların mülkiyeti şirkete ait ve haklar şirkete temlik edilmiş olur».

Ticaret Kanununun 155 inci maddesinde de kol-lektif şirket sözleşmesinde «her ortağın sermaye o-larak koymayı taahhüt ettiği para mahiyetinde olmayan sermayenin değeri bu değerin ne suretle biçilmiş olduğu» yazılmalıdır.

Yine Ticaret Kanununun 279 uncu maddesinde paradan başka sermaye olarak konan haklar ve mallarla bunlara mukabil verilecek hisse senetlerinin miktarı ve mevcut bir işletmenin veya bazı ayınların devir alınması söz konusu olduğu takdirde onun bedeli ve kurucular tarafından şirketin kurulması için şirket hesabına satın alınan diğer şeylerin bedelleri» nin anonim şirket ana sözleşmesinde yazılması şart koşulmuştur.

Anonim şirketlerin tedrici kuruluşu halinde halkı katılmaya çağırmak için çıkarılacak izahname-de de Ticaret Kanununun 281 inci maddesi gereğince «sermeye olarak konan ayınları ve bu ayın-lar mukabilinde verilecek karşılığı ve mevcut bir işletmenin veya bazı ayınların devir alınması esas mukavele hükümlerinden ise onun bedelini…» göstermelidir.

Ticaret Kanununun 283 üncü maddesine göre anonim şirket sermayesine katılma talebi «iki nüsha iştirak taahhütnamesi ile tanzim olunur… İmzaları noterce tasdik edilmiş olan iştirak taahhütnamelerinde gayrimenkul mülkiyeti veya gayrimenkul üzerindeki aynî hakların sermaye konulmasına ait taahhütler resmî şekil aramaksızın muteberdir*. Böyle bir taahhüt halinde ayni kanunun 285 inci maddesi gereğince «sermaye olarak paradan başka iktisadi biı; değer veya menkul mal konulması taahhüdü şirketin’ bükfrir şahsiyet VazahdfğTtarih-, tan itibaren onlar üzerinde’ malık sıfatı ile doğrudan doğruya tasarruf edebAşcş^inîn ye gayrimenkul üzerindeki mülkiyet veya sair aynı hâkfann sermaye olarak konulması taahhüdü ise. bu hakların şirketin hükmi şahsiyet kazanmasiyle beraber tapu siciline tescil edileceğinin kabul edilmiş olması demektir».

Sermaye olarak konan ayinlerin değerini bilirkişiler biçer. Anonim Şirket anT kuruluş neticesi ise bu bilirkişileri şirketin onaylaması için başvurulan ticaret dâvalarına bakan mahkeme; tedrici kuruluşta. Hk umumt heyeti seçer.

Ayın karşılığı olan hisse senetlerinin şirketin tescilinden itibaren iki yıl geçmeden başkalerına devri hükümsüzdür.

Almancası : Sachkapital.

Fransızcası: Capital en natura.

İngilizcesi : raal capital.

Etiketler: , , , , , , ,

Yorum yazın