Antitröst Politikası

Antitröst Politikası

Belli bir mal ya da hizmet piyasasında tekelci güç kazanmış dev firmalann haksız kârlarını engellemeyi ve tüketicileri korumayı amaçlayan politikadır.

19. yy’ın sonunda, önce ABD’de sonra Batı Avrupa’da, aynı alanda çalışan firmalann piyasada üstünlük kurmak ve kârlarını artırmak için rekabetten vazgeçerek ortak bir yönetim altında birleşmelerine karşı “antitröst politika” doğmuş oldu. İlk uygulama 1890 yılında Sherman Act adıyla anılan antitröst yasanın ABD’de yürürlüğe konulmasıyla başlamıştır. Bu yasa, “yabancı ülkelerle ya da federe devletler arasında sanayi veya ticareti sınırlamak için tröst biçiminde her türlü sözleşme ve antlaşmayı” geçersiz saymıştır.

20. yy’ın hemen başında ABD. Başkanlığına gelen Th. Roosevelt antitröst poltikayı sürdürmüştür. Ancak daha sonraki dönemde yargı organlarının, tröstleri topluma yararlı ve zararlı diye ikiye ayırması, sürdürülen eleştirilerin azalmasına yol açmıştır. Bu gelişme 1914yılında çıkarılan bir yasa(C/ayion Act) ile sonuca bağlandı. Yasa, tekelleşmeyi yasaklarken kamu denetimine de açıklık getirdi.
Batı Avrupa’da ilk antitröst yasa II. Dünya Savaşı sonrası dönemde F. Almanya’da yürürlüğe konmuştur. Bu yasa, Ruhr havzasındaki kömür ve çelik sanayiinin yeniden, savaştan önceki gibi tek elde toplanmasını önlemekteydi.

Avrupa Ekonomik Topluluğu antlaşması (1957), topluluk içinde firmaların rekabet girişimlerini düzenlemiştir. Bu konuda denetim ve karşı önlem alma yetkisi, topluluğun yürütme organı olan komisyona verilmiştir. Komisyon rekabet kurallarını bozan işletmelere bir milyon dolar ya da yıllık gelirinin % 10 una varan düzeyde ceza verebilmektedir.

Yorum yazın