Alfred Marshall

Cambridge Ekolönün kurucusu olan ünlü İngiliz iktisatçısıdır.
1842 de Calpham şehrinde doğmuştur. Genç yaşlarında matematik, fizik ve felsefe ile meşgul olduktan sonra iktisat ilminde çalışma ve araştırmaları ile dikkati çekmiştir. 1885 den 1908 e kadar Cambridge Üniversitesinde profesörlük yapmıştır. 1890 da Principles of Economics adlı eserini yayımlamıştır. İngilterede Neo – Klasik Ekolün zirvesini teşkil eden bu kitap ve diğer araştırmaları Marshall’e haklı bir şöhret kazandırmıştır. 1924 de Cambridge’de ölmüştür.
Marshall, klasik görüşle Marjinalizm arasında en başarılı sentezi kuran iktisatçıdır. Araştırmalarında genel denge şartlarından çok kısmî denge ile meşgul olmuştur. Fiyat ve firma teorisi bu analiz çerçevesinde ele alınmış konulardır. Marshall’in fiyat bahsine ve talep kavramına getirdiği açıklık büyük önem taşır, özellikle talep elâstikliği Marshall’in iktisat teorisine en büyük katkıları arasındadır. Marshall’in açtığı çığırdan yürüyerek ayrı ayrı malların elastiklik koefis- yanlarını hesaplamak imkân dairesine girmiştir.
Marshall’in klasik görüşle MarjinaHzm arasında kurduğu sentez fayda ve maliyet unsurlarını bir arada olarak ele alışında açıkça görülür: Fayda sübjektif bir unsur olarak talep içinde, maliyet ise objektif bir unsur olarak arz cephesinde dikkate alınmıştır. Fiyatı faydanın mı, yoksa maliyetin mi tayin ettiği noktasında yenilerle eskiler arasında sürüp giden tartışmaya Marshall talep ve arz cephesinde her iki unsuru bir makasın iki keskin yüzüne benzeterek son vermiştir. Kumaşı makasın üst keskin yüzü mü, alt keskin yüzü mü keser sorusu ne kadar manasız ise. fiyatı da sübjektif ve objektif unsurlardan hangisinin belirlediğini sormak ve tartışmak da Marshall’e göre o derecede abestir. Fiyatı her ikisi beraber olarak tayin eder. Ancak talep değişmeleri ile arz değişmelerinin fiyatı aynı zamanda ve aynı hızda etkilemiş olamayacağını kabul eden
Marshall bu noktada tahlillerine dönem kavramını getirmiştir. Marshall’den beri bu bahiste kısa dönem ve uzun dönem üzerinde durulmaktadır. Firmaların teçhizat cinsini ve sayısını değiştirmeğe fırsat bulamayacakları kadar kısa bir dönemde talep değişmeleri fiyatı derhal etki altına alır. Uzun dönemde ise firmalar cesametlerini, tpchizatın cinsini değiştirmek imkânını elde edecek i için arz değişikliği fiyat üzerinde etkili olmaya başıar. Fiyat, özet olarak, kısa dönemde talep değişmelerinin, uzun dönemde arz değişmelerinin kontrolü altındadır.
Marshall talep bahsine başka bir yenilik olarak müstehlik rantı kavramını getirmiştir. Alıcıların geliri ve satınalma gücü eşit olmadığına ve malın fiyatı da tam rekabet şartları altında tek fiyat olarak kurulacağına göre, belli bir malı daha yüksek fiyata satın alabilecek olanlar ödedikleri fiyatla ödemeği göze aldıkları fiyat arasındaki farkı müstehlik rantı olarak kazanmış olurlar.
Marshall, tam rekabet piyasasından başka, Fransız iktisatçısı Cournot’dan faydalanarak, monopol ve eksik rekabet piyasalarına da dikkati çekmiştir. Uzun dönemde maliyet ve fiyat eşitliği normal olmakla beraber, bir kısım piyasalarda fiyat maliyet üzerine yükselmekle rant- benzeri (quasi-rente) endüstriyel kazançların ortaya çıkması mümkündür. Marshall burada randıman kanunundan giderek artan randıman halinde tam rekabetin imkânsız hale geldiğini belirtmiştir. Artan randımanlarla çalışma imkânını bulan büyük firma küçükleri üstündeki avantajlı durumu ile bir monopol piyasası kurabilmektedir.
Marshall ayrıca para bahsinde miktar teorisine ve mübadele denklemine getirdiği yenilik ve değişik ifade ile de zamanımızda sık sık zikredilmektedir. Cambridge okulunda Marshall geleneğini Yirminci Yüzyılda A. C. Pigou ve D. H. Robertson devam ettirmişlerdir.
(Bk; Marjinalizm Teorisi, Cambridge Denklemleri).

Yorum yazın