Yeni Roman Akımı

Yeni Roman Akımı

Yeni Roman, Fransa’da 1955 sonrasında kullanıldığı gözlenen yeni bir niteleme. 1949’larda J.P. Sartre’nin yazılarından çıkarılan bu sözle, eski roman geleneğinin (örneğin Balzac) alıştırdığı -yazarının her şeyini içten bildiği, istediği gibi eyleme sokup konuşturduğu-kahraman tipine karşıt bir içerik anlaşılmıştı. Gerçekte roman yazarı, serüvenini ve yazgısını ilettiği kişinin her şeyini gerçekten bilemezdi; çağdaş ruhbilimi, deneye ve gözleme dayanmayan gerçeklerin varlığından kuşkuluydu.

ikinci bir ayırtı (nüans), bu sözle romanda herhangi bir tezi ve savı yüklenmeme, roman sanatını bu açıdan yıpratmama niyetinin bulunmuş olmasıydı (E. Zola). Bu sakınışlarla yazılan, çağdaş ruhbilimin geçerli saydığı gözlenebilir tepkilere yaslanan, ayrıca insan bilincinin aynı anda birden çok izlenimi duyup yaşatabileceğini ileri süren bir küme yazar belli bir yöntemde, akımda değilse de birbirine yakın eğilim ve tutumda birleşmiş sayıldılar. Yani Yeni Roman, ne bir akımdır, ne yeni bir kuram; genel kabulle belki de bir deney ve biçem (üslûp) sorunu.

Klasik geleneği zorlamış anlatı ustalarını (Flaubert, Dostoyevski, Kafka, Joyce, Fa-ulkner, Beckett vb.) öncü saymakta birleşen -1962’den sonra-belli bir küme, yeğlemelerini ortaya koymuş oldu: Yukarda-ki listeye ek olarak Huxley’i, V. VVoolf’u, M. Proust ile A. Gide’i de öncü saydılar, özellikle bilinçakımı denen yöntemi uygulamakta birbirlerine yaklaştılar. Aslında sinema (ve TV) karşısında romanın geçirdiği bunalıma bir açık yol bulmaktı amaçları, yine de her biri kendi bildiği yola gitti. BU kümeleniş içinde adları geçen sanatçıların başlıcaları: Nathalie Sarruaute, Claude Simon, Marguerite Duras, Michel Butor, Alain Robbe-Grillet, RoberT Pinget, Louis-Rene des Forets, Jean Lagrolet, Claude Ollier, Claude Mauriac, Daniel Bo-ulanger, Jean Thibandeau, Marc Sapor-ta, Jean Ricardou önde anıldılar. Bazıları düşüncelerini özel eserlerde açıkladılar. M. Butor, Robbe-Grillet, Thibaudeau…

Yorum yazın