Yazım Kuralları Nelerdir

Yazım Kuralları Nelerdir

Bir dizge olarak yazım, öncelikle dile iyi uyan abece (alfabe) yapısına ve özelliklerine dayanır. Bu konuda önce o madde izlenmelidir.

Dilimizin ana kurallarından biri, ince bir ünlüyle başlayan sözcüğün ince, kalınla başlayanın kalın ünlüyle sürmesiir (Büyük Ünlü Uyumu); bu kurala uymayan sözcükler genellikle yabancı dillerden alınmış öğelerdir; olanak içindeki en yakın aşamada yerlerini Türkçelerine bırakacaklardır. (Bu kurala uymayan sözcük ve bileşik sözcük örnekleri çok küçük bir toplamdadır, yerel ağız özelliklerinin yazı diline geçmesi yüzünden var olmuştur. Türkçe’de köklere eklenen ekler de büyük ünlü uyumuna uyar; kural dışı pek öz örnek vardır).

Türkçe sözcüklerde ilk ünlünün (vokal) düz olmaı, ardından gelenlerin de aynı özelliği taşımsı yükümlülüğünü getirir; yuvarlaklık açısından da durum aynıdır. (Küçük Ünlü Üyumu). Geniş-yuvarlak o,ö ünlüleri yalnızca ilk hecede bulunabilir; bu kuralın da kolayca açıklanabilen aykırı örnekleri yok değildir. İle’nin ek oluşu da, ekeylem (imek) gibi, ünlüler uyumunun sınırları içinde uygulanır. Kurala uymayan birkaç eke örnek: -eken, -yor, -ki. Ünsüzler (konsonant) açısından uyum kuralı, sözcük sonlarında ötümlü (yumuşak) b, c, d, g harflerinin bulunmayışıdır; sözcükler, bunların ötümsüz (sert) karşılığı olan p, ç, t, k sesleriyle bitmeyi yeğler. Bu harfler iki ünlü arasında kalırsa ötümlüleşerek ilk biçimlerine dönüşebilir. Genellikle tek heceli sözcükler kural dışı işlem yaratır.

Yabancı sözcüklerin yazımında zaman zaman değişen, değiştirilen uygulamalara gidilmiş, kesin ve tartışmasız sonuca bugün bile tam ulaşılamamıştır (iki ünsüzle başlayanlar, iç sesteki g’ler, en sondaki g’ler, ua arasına v konmayışı, ç ve t ile biten değişik anlamdaki sözcüklerin ayrı yazılış özelliği., gibi).

Yorum yazın