Siyasetname nedir

Melikşah’ın isteği üzerine kaleme alınan siyasetname İslam dünyasında kendinden önceki geleneğin bir devamı olmakla beraber onlardan ayrılan önemli yanları vardır. Yalnızca nasihatte bulunmayıp tekliflerde yapmıştır.
Kitabında meliklerin, emirlerin, vezirlerin, kadıların ve benzeri idarecilerin siyaset, ahlak ve davranışlarını tanzim etmek için Sultan Melikşah’ın tavsiyesi ile kaleme alınmıştır.
Kitap sade, sağlam ve güzel bir Farsça ile yazılmıştır. Devletin aksayan yönleri, alınması gereken tedbirler, müesseselere işlerlik kazandırmak için yapılması gereken düzenlemeler yer almıştır.
Kitap 39 fasıl olarak tamamlanmış. Bağdat seferine giderken Nizamülmülk padişaha takdim etmesi ve düzene koyması için Muhammed Mağribi’ye vermiştir. Bu kitap düzenlemelerden sonra 51 fasıla çıkartılmış, kitap 1098 yılından son şeklini almıştır. Bunu kitapta geçen bazı kelimelerden anlıyoruz. Çünkü bu kelimeler 1098’den sonra kullanılmaya başlamıştır. Örneğin padişahın adı anıldığında isminden önce “Allah mülkünü ebedi kılsın” duası kullanılmıştır.
Bu çalışma üzerinde çeşitli nesirler ve tercümeler yapılmıştır.
Nesirler
1. Schefer (Paris – 1891)
2. Seyyid Abdurrahim Halhali (Tahran – 1310)
3. Abbas İkbal Aştiyani (Tahran – 1320)
4. Murteza Müderrisi Çihardihi (Tahran – 1334)
5. Hurbert Darke (Tahran – 1962)
6. Mehmet A. Köymen (Ankara – 1976)
Tercümeler
1. Fransızca Schefer (Paris – 1893)
2. Kısmen İtalyanca Gabriel (1938)
3. Rusça B. Zakkoder (Leningrat – 1949)
4. Türkçe a. Ebul Fazl Mustafa
b. Mehmet Ali Ayni
5. İngilizce Hubert Darke (Nevhaven – 1960)

Etiketler: , , , , , , ,

Yorum yazın