Şimdiki zaman kipi

Şimdiki zaman kipi nedir

durum ve konuya göre değişen dört zaman anlatımı verir: geniş zaman, şimdiki zaman, gelecek zaman ve geçmiş zaman. Bugün Türkiye Türkçesinde şimdiki zaman kipi, -yor ekiyle kurulur; çekiminde birinci tipteki şahıs eklerini alır: tekil: al-ı-yor-um, al-ı-yor-sun, al-ı-yor; çoğul: al-ı-yor-uz, al-ı-yor-sunuz, al-ı-yorlar. Batı Türkçesinden önce şimdiki zaman, -a, -e ekiyle kurulurdu. Eski Anadolu Türkçesinde de bir süre, şimdiki zaman ve geniş zaman anlatımında bu ek kullanıldı. Bu -a, -e eki, Batı Türkçesinde istek eki -a, -e « -ğay, -gey [Eski Türkçedeki gelecek zaman]) ile karışmış ve şimdiki zaman eki kullanıştan düşmüştür; -yor eki ortaya çıkmadan önce geniş zaman eki ve geniş zamanlı bazı bileşik fiiller, şimdiki zaman anlatımı da vermişlerdir. -yor eki Batı Türkçesinde yorı-mak fiilinin geniş zamanlı biçiminden (yorır) ortaya çıkmıştır, önceleri: j#l-a. yorır, yaz-a yorır v.b. fiil şekillerinde yardımcı fiil o-larak yer alan yorır’m*3 ©smanlıca döneminde son hecesinin düştüğü ve -yor biçiminde ekleştiği görülür. ?ypr eki, bugün de ünlü uyumu dışında kalan bir ektir. Bugün Türkiye Türkçesinde -yor eki dışında, şimdiki zaman anlatımı veren iki ek daha vardır: -makta, mekte; -mada, -mede (bak-makta, sev-mekte; dur-mada, yürümede v.b.). [M]

Etiketler: ,

Yorum yazın