Şem ü Pervane Nedir – Ne demek

Şem ü Pervane Nedir – Ne demek

Şem ü Pervane, İran ve Türk edebiyatlarında klasik mesnevi konusu. Öykü kısaca şöyle özetlenebilir: Yaşlı Diyar-ı Rum (Anadolu) padişahı Jale’nin yıllarca dua ettikten sonra Pervane adlı bir oğlu olur. Şehzade Pervane, Cennetâbad adlı köşkünde resmini gördüğü Çin fağfurunun kızı Şem’e âşık olur. Ama Jale kızın resmini ortadan kaldırtır. Bunun üzerine Pervane kendini kaybedip köşkten kaçar. Bir kuşun sırtına binerek Çin diyarına uçar. Gizlice Şem’in sarayına girer ve bu süre içinde kendisine âşık olan Şem’le bahçede sevişirken yakalanır. Zindana atılır, ama kaçarak Dellâle Kadın’ın evinde gizlenir ve onun aracılığıyla Şem ile mektuplaşır. Çin fağfuru kızını Pervane’ye vermez. Jale ile fağfur arasında sonuçsuz kalan bir savaş olur. Bu arada Pervane ile Şem birlikte kaçarlar. Bir süre sonra fağfur kızının çeyizlerini göndermek zorunda kalır. Onun ölümünden sonra da Pervane Çin diyarına şah olur ve Şem ile birlikte uzun yıllar hüküm sürer.

İran edebiyatındaki Şem ü Pervane yazarları Ehli-i Şirazi (ö. 1536), Akilhan-ı Razi (ü. 16. yy) ve Demir-i Hamedani’dir (ü. 16. yy). Türk edebiyatındaki ilk Şem ü Pervane’ yi ise Zatî yazmıştır. Yalın bir dil ve akıcı bir üslupla yazılmış yapıt, Türk edebiyatındaki en ünlü Şem ü Pervane olarak bilinir; yapıtın bilinen iki yazma nüshası vardır. Lâmiî Çelebi’nin Şem ü Pervane’si ise, Ehli-i Şirazi’nin aynı adlı mesnevisinin çevirisidir. Türk edebiyatındaki öbür Şem ü Pervane mesnevisi Muidî’nindir.

Yorum yazın