Novum Organum Nedir

Novum Organum (Yeni Araç), Francis Bacon’ın, 1620’de Londra’da yayımladığı eseri. Bu eser instauratio Magna’nın ikinci bölümüdür (birinci bölüm, De Dignitate et Augmentis Scientiarum’Ğur [Bilimin Değeri ve Gelişmesi Üstüne]) ve deneysel metodun tam bir açıklamasını kapsar. Novum Organum iki kitaba ayrılır. Birincisinde, Bacon, önyargıları tenkit eder. İkinci kitapta ise yeni bir bilimsel araştırma metodunu ileri sürer. Bu metot, deneylerden kanunlara (ab experimentis ad axiomata) ulaşılmasını sağlayan tümevarımdır. Deneyler, çeşitli liste veya levhalar üzerinde sınıflandırılacaktır. Bu levhalar şunlardır: mevcut olma levhaları (tabulae praesenti-ae) [burada, incelenen olay, değişik şartlar altında mevcuttur]; yokluk levhaları (tabulae absentiae) [burada, incelenen olay mevcut değildir]; derece levhaları (tabulae graduum) [burada, incelenen olay, şiddet bakımından değişiklik göstermektedir]. Bundan başka, praerogativae instantiarum denen imtiyazlı olgular vardır. Bunlar, yirmi yedi tanedir, instantiae crucis denen ve son sözü söyleyen kesin deneyler bunlar a-rasında yer alır. Bu deneyler, bir olay hakkında geçerli gibi görünen iki teoriden ancak birinin doğru olduğunu göstererek tümevarımın denetlenmesini sağlar.

Bacon, bu eseriyle, bütün modern deneysel bilime yol göstermiştir. (L)

Yorum yazın