Mürg nedir – Mürg ne demek

MÜRG veya MURG i. (fars. murğ). Esk. Kuş. || Mürg-âb (mürg-i âb veya mürg-i âbı) [«su kuşu»], ördek. Kaz.. || Mürg-baz, kuş besleyen ve evcilleştiren kimse, kuşbaz. || Mürg-dil («kuş yürekli»), korkak. || Mürg-endaz, büyük bir lokmayı çiğnemeden yutan. || Mürg-zar, kuş bahçesi. || Mürg-ı â-fitab-âlem (veya mürg-ı yakut-ı per) [«dünyanın güneş kuşu»], ateş. || Mür-i aşk, aşk kuşu; aşk: Sabâ eser, gusun-i ter /Ki mürg-i aşka lânedir (Tevfik Fikret). || Mürg-i âzer-efruz (veya mürg-i âzer-firuz) [«ateş parıltılı kuş»], kaknus kuşu. || Mürg-i bağ (mürg-i bâm, mürg-i çemen, mürg-i haşhan, mürg-i sahb, mürg-i şeb-âhenk, mürg-i şeb-han veya mürg-i şebhiz), bülbül. || Mürg-i bâl- şikeste, kırık kanatlı kuş. || Mürg-i bî-gâhhan (veya mürg-i biyaki), vakitsiz öten horoz. || Mürg-i dânâ («akıllı kuş»), papağan. || Mürg-i guşt-ruba («et kapan kuş»), çaylak. || Mürg-i hakk-gû (veya mürg-i şebâ-vîz), ishak kuşu. || Mürg-i haneği («ev kuşu»), tavuk. || Mürg-i İsa, yarasa. || Mürg-i leb, söz. || Mürg-i nâme (mürg-i nâme -âver) [«mektup götüren kuş»]., (veya mürg-i nâme-ber [«mektup götüren kuş»]), posta güvercini. || Mürg-i rengin-tac («renkli taçlı kuş»), horoz. || Mürg-i rûz («gün kuşu»), güneş. || Mürg-i seher (veya mürg-i seherhan) [«sabah kuşu»], bülbül. Horoz. Boynu halkalı güvercin. Erken kalkıp ibadet eden kimse. || Mürg-i subh («sabah kuşu»), bülbül. || Mürg-i Süleyman, çavuşkuşu, hüthüt. l| Mürg-i şeb ü rûz («gecenin ve gündüzün kuşu»), ay ve güneş. || Mürg-i ta-rab («şenlik kuşu»), bülbül. Güvercin. Mü-zikçi. Şarkıcı. || Mürg-i zer («altm kuş»), güneş. || Mürg-i zerrin (mürg-i zerrin bâl veya mürg-i zerrin-per), güneş. Sülün. || Mürg-i zîrek (veya mürg-i zîrek-sar) [«anlayışlı kuş»], sığırcık kuşu.

— Bot. Esk. Mürg-i zebanek, kuşdili denilen bir bitki.

— Ed, Esk. Mürgi dil («gönül kuşu»), yürek. Ruh. Akıl. || Mürgi Mecnun, Mec-nun’un başında yuva yaptığı söylenen kuş.

— G. santl. Esk. Mürgi bismillâhî, hattatların kuş şeklinde istif ederek yazdıkları besmele.

— İlâhiy. Esk. Mürg-zârı ukbâ, cennet. || Mürgi âmin («âmin kuşu»), gökte devamlı bir şekilde «âmin» diyerek uçtuğuna inanılan melek. (İslâm inancına göre bu sırada dua eden kimsenin duası kabul olunur.) || Mürgi felek (veya mürgi gerdûn), melek. || Mürgi İlâhî, («İlâhî kuş»), ruh. || Mürg-i sidre («Sidre kuşu»), Cebrail.

+ Mürgan çoğl. i. Esk. Kuşlar: Gittiniz, gittiniz siz ey mürgan, / Şimdi boş kaldı ser-te-ser yuvalar … (Cenab Şahabeddin). || Mürgan-i arş (veya mürgan-i sidre), büyük melekler (Azrail, Cebrail, İsrafil, Mikâil).

♦ Mürgane zf. Esk. Kuş gibi, kuşçasma, kuşa yakışır biçimde: Bunların ortasında bir lâne, / Bî-hazer bir hayat-ı mürgane (Tevfik Fikret). [M]

Yorum yazın