Beyit Nedir

Beyit Nedir

• Divan şiirinin temel nazını birimi olan beyit, aynı vezinle yazılan ve anlamca birbirini bütünleyen iki dizeden oluşur. Beyit, Arap şiiri kökenlidir.
• Genellikle beyitler, birbiriyle kafiyelidir; böyle beyitlere «musarra» adı verilir. İki dizesi birbiriyle kafiyeli olmayan beyitler de müfred ya da ferd adını alır. Divan şiirinde gazel (5-15 beyit), kaside (31-99 beyit). terkibibent ve terciibent (7-10 beyitli 7-12 hane) gibi nazım biçimlerinin uzunluğu, beyit sayısıyla ölçülürdü.
• Beyitler, beyt-ül-gazel (gazelin en güzel beyti),«şah beyit» («tac beyit» de denir), beyt-ül-kasid (kasidenin en güzel beyti), mahlas beyti tozanın takma adının, «mahlas» ının geçtiği beyit), matla beyti (gazel ve kasidenin ilk beyti), inakta beyti (gazelin son beyti), girizgâh beyti (kasidelerde «nesib» bölümünden sonra, asıl amaca geçiş beyti), vasıta beyti (terkibibent ve terciibentte her bendin sonunda yeralan beyit) gibi adlar alır.
• Beyit, Divan edebiyatından sonraki dönemlerde—*t=T'”Qzun süre, n a y i,Tî—fe i rımfcri nde n biri
„oiiTiif’ özelliğini korumuş, ancak bu dönemlerde «anlamın beyitte bütünleşmesi» özelliği bırakılmıştır. Cumhuriyetten sonraki ve günümüz Türk şiirinde «gelenekten yararlanma» konusunda yapılan girişimlerde. beyitin nazım birimi olarak kullanıldığı görülmektedir. Sözgelimi, Yahya Kemal Beyatlının Eski Şiirin Rüzgârıyle (1962) adlı kitabında toplanan şiirlerden önemli bir bölümünün nazım birimi, beyittir.

Günümüz ozanlarından Attilâ İlhan ve Turgut Uyar da, bazı şiirlerini beyitler halinde yazmışlardır.

Yorum yazın