Beş Hececiler

Beş Hececiler Kimler – Beş Hececiler Hakkında Bilgi

Beş Hececiler, Milli Edebiyat akımı döneminde kurulan bir edebiyat topluluğudur. Hecenin Beş Şairi ya da kısaca Hececiler diye de anılır.
• Beş Hececiler topluluğunu, yalın türkçe ve hece ölçüsüyle, Halk Edebiyatı nazım birimi (dörtlük) ve nazım biçimlerine (koşma, mani) uygun olarak şiirler yazan Orhan Seyfi Orhon (1890-1972), Halit Fahri Ozansoy (1891-1971), Enis Behiç Koryürek (1891-1949), Yusuf Ziya Ortaç (1895-1967) ve Faruk Nafiz Çamlıbel (1898 1973) oluşturmuştur.
• Beş Hececiler den çok daha önce, Mehmet Emin Yurdakul
(1869-1944), ilk şiiri «Cenge Gi- derken»de (1897) ve Türkçe Şiirler (1899) adlı kitabında, yalın türkçe ve hece ölçüsünü kullanarak toplumcu – ulusçu görüşlerini dile getirdiği zaman, yurt içinde ve yurt dışında büyük bir ilgi görmüştü. Millî Edebiyat akımının önderlerinden olan Ömer Seyfettin ve arkadaşları, Selanik’ te çıkan Genç Kalemler dergisinin birinci sayısında (11 Nisan 1911), Servet-i Fünun Edebiyatı’nın ağdalı, katışık diline karşılık yalın türkçeyi savunmuş, yazı dili ile konuşma dili arasındaki kopukluğu gidermeye çalışmışlardı. Milli Edebiyat akımının ilkelerini Türkçülük görüşünde sistemleştiren Ziya Gökalp (1876-1924) da, ulusal bir edebiyatın ancak Halk Edebiyatı’na dayalı olarak kurulabileceğini, ulusal – toplumsal konuların Halk Edebiyatı nazım biçimleri, hece ölçüsü ve yalın türkçe ile yazılması gerektiğini savunmuştu. Bu yolda ilk örnekleri de kendisi vermişti: Kızıl Elma (1915); Yeni Hayat (1918).
• O sıralarda kurulan Türk Ocağı, Türkçülük anlayışını benimseyen gençleri çevresinde toplamış, Türk Yurdu, Yeni Mecmua, Büyük Mecmua, Yarın, Millî Mecmua gibi dergiler, hece ölçüsü ve yalın türkçe ile yazılan şiirleri yayımlarken, bu tür şiirleri yazanlar da cömertçe ödüllendirilmişlerdi.
• İlk şiirlerini aruz ölçüsüyle yazan ve Fecr-i Âti ozanlarının etkisinde kalan Beş Hececiler, Ziya Gökalp’m çağrısı ve desteğiyle yalın dille, he- co ölçüsüyle şiir yazmaya başladılar. Şiirleriyle romantik bir ülke edebiyatı oluşturmaya çalışan Beş Hececiler, kişisel gözlem ve izlenimlerine dayanarak yurt (Anadolu) sorunlarını, güzelliklerini ve sevgisini dile getirdiler (Faruk Nafiz Çamlıbel, «Han Duvarları», «Sanat»; Orhan Seyfi Orhon, «Anadolu Toprağı»; Halit Fahri Ozansoy. «Bursa’da Akşam»; Yusuf Ziya Ortaç, «Toprak»-, vb.). Kahramanlık duygularını konu edindiler (Enis Behiç Kcryürek, «Milli Neşide», «Süvariler», vb), masal motiflerinden yararlandılar (Orhan Seyfi Orhon, «Peri Kızıyla Çoban Hikayesi»),
• Sevgi şiirlerinde ve tiyatro yapıtlarında (Faruk Nafiz Çamlıbel, Canavar 119251, Akın 119321; Yusuf Ziya Ortaç, Binnaz 119191) da hece ölçüsünü kullanan Beş Hececiler’in, Türk şiirine en büyük katkıları, şiir dilini yalınlaştırma çabalarıdır.
• Beş Hececilerden etkilenen ozanlar arasında Ahmet Hamdi Tanpınar, Necip Fazıl Kısa- kürek, Ahmet Kutsi Tecer, Behçet Kemal Çağlar, Ahmet Muhip Dranas, Cahit Sıtkı Tarancı sayılabilir.

Yorum yazın