Van Gölü Hakkında Bilgiler

Van Gölü Hakkında Bilgiler
Van Gölü, Doğu Anadolu Bölgesi’nde göl. 3.713 km2’İik yüzölçümüyle Türkiye’nin en büyük gölüdür. Doğu yarısı Van, batı yarısı ise Bitlis ili sınırları içindedir. Sularının deniz düzeyinden yüksekliği 1.646 m’dir. Bu yükselti eskiden 1.720 m olarak biliniyordu. Kabaca bir üçgeni andıran Van Gölünün güneybatıdaki Tatvan Koyu ile kuzeydoğudaki Erciş Körfezi arasındaki uzun ekseni 130 km, kuzeybatıdaki Ahlat Koyu ile güneydoğudaki Gevaş Koyu arasındaki ekseni ise 80 km kadardır.

Doğu yarısı batı yarısına göre çok daha sığ olan gölün en sığ kesimleri doğudaki Van Koyu ile Erciş Körfezidir. Bu kesimlerde

derinlik 50 m’yi geçmez. Batı kıyılarındaki sığ alanlar ise çok dar bir şerit oluşturur. Ahlat ile Adilcevaz arasındaki kıyının açığında yer alan 451 m’lik çukur, gölün en derin yeridir. Göldeki adalar doğu kesiminde ve kıyı yakınlarındadır. Bunlar Erciş Körfezinde yer alan ve günümüzde Yaka Adası adıyla anılan Adır (Gadir) Adası, Van Koyunun ağız kesimindeki Çarpanak Adası, Gevaş Koyundaki Akdamar Adası ve bu koyun 3 km kuzeybatısında küçük bir kara parçası olan Kuş (Atrek) Adasıdır.

İçinde Van Gölünün yer aldığı çukur, batı uzantısı olan Muş Ovasıyla(*) birlikte Tersiyer (Üçüncü) Dönem (y. 65-2,5 milyon yıl önce) sonundaki tektonik hareketler sırasında ortaya çıktı. Sonraki dönemde Nemrut Dağından(*) çıkan lavların oluşturduğu bir set, Van Gölü ile Muş Ovası çanaklarını birbirinden ayırdı. Bu doğal lav barajının ardında suların birikmesiyle bir “lav seti gölü” olan Van Gölü oluştu. Gölün doğusunda Van kentinin kurulmuş olduğu düzlüğün gerisinde yer alan ve kalkerlerden oluşan Erek Dağı, güneyinde eski kayaçlar-dan oluşan ve Bitlis Masifi olarak adlandırılan kütle, batısında Nemrut Dağı, kuzeyinde de Süphan Dağı(*) yükselir.

Van Gölü 12.000 km2’lik bir alanın sularını toplar. Kuzeydoğuda Erciş Körfezine dökülen Zilan Deresi ve Bendimahi Çayı, doğuda Van Koyuna kavuşan Marmit (Karasu) Çayı, güneydoğuda Gevaş Koyunun doğu kesimine dökülen ve Güzelsu ile Dönemeç Suyu adlarıyla da anılan Hoşap Suyu (eskiden Micinger Suyu) göle ulaşan başlıca akarsulardır.

Dışa akışı olmayan gölün suları sodalıdır. Bunun başlıca nedeni akarsuların taşıdığı tuzlu suların gölde birikmesi ve buharlaşma nedeniyle yoğunlaşmasıdır. Tuzluluk oranı binde 22,4’tür. Göl sularının bileşiminde en çok sodyum klorür vardır. Suların sodyum karbonat da içermesi göldeki canlı yaşamını sınırlandırır. Akarsu ağızları yakınındaki kesimlerde sodalı sulara uyum sağlamış, bir incibalığı(*) türü olan incikefali yaşar.Gölün yüzey sularının sıcaklığı yazın 21°C’yi bulur. Bazı kışlar sığ kesimlerdeki yüzey suları donar.

Van Gölü eskiden beri ulaşım amacıyla kullanılmaktadır. Osmanlı Döneminde yelkenli teknelerle yapılan taşımacılık, 19. yüzyıl sonlarında buharlı küçük gemilerin devreye girmesiyle daha da gelişti. 1915’te yöreyi işgal eden Ruslar, Tatvan ile Van arasında bazı başka iskelelere de uğrayan bir ulaşım işletmesi kurdular. Rusların çekilmesinden sonra da etkinliğini sürdüren bu işletme 1928’de Münakalat Vekâleti’ne, 1932’de de Ticaret Vekâleti’ne devredildi. Günümüzde Türkiye Denizcilik İşletmele-ri’ne (TDİ) bağlı olarak Van Gölü işletmesi adıyla etkinlik gösteren bu kuruluşun çalıştırdığı feribotlar Tatvan’dan Van iskelesine yaklaşık 3,5 saatte ulaşırlar. Doğal güzelliklerinin yanı sıra çevresindeki tarihsel zenginlikleriyle de ilgi gören Van Gölünün tüm kıyılarındaki kasaba ve kentler düzgün ka-rayollanyla birbirine bağlanır. Van Gölü çevresindeki başlıca turistik noktalar Van Kalesi(*), Toprakkale(*), Çavuştepe(*), Akdamar Kilisesi(*), Ahlat Mezar Taşla-n(*), Ahlat(*) ve Gevaş’taki(*) kümbetler, Bendimahi Çağlayanı, Nemrut ve Süphan dağlarıdır.

Yorum yazın