Valencia Hakkında Bilgiler

Valencia Hakkında Bilgiler

Valencia, Katalanca valència. İspanya’nın doğusunda özerk bölge (comunidad autónoma).. Ülkenin doğusundaki Castellón, Valencia ve Alicante illerini kapsar. 1 Temmuz 1982 tarihli özerklik yasasıyla oluşturulmuştur.

Roma İmparatorluğu döneminde zengin bir bölge olan Valencia (Valentía) İS 5. yüzyılın başında Vizigotlarca fethedildi. 8. yüzyılın başında ise Endülüs Emevilerinin eline geçti. 11. yüzyılın başlarında Endülüs Emevilerinin dağılması üzerine bölgede Ab-dülaziz el-Mansur’un(hd 1021-61) yönetiminde bir emirlik kuruldu. Emirlik topraklan 1065’te Tuleytule (Toledo) hükümdan el-Memun’un yönetimine girdi. Aragon kralı I. Jaime bölgeye düzenlediği birkaç başansız seferden sonra 1238’de Valencia’yı ele geçirdi. Kendi parlamentosu ve yasalanyla yönetilen krallığın Aragon Krallığı içindeki özerk statüsü 1261’de onayladı. 1418’de bölgenin yönetimi yeniden düzenlenerek Generalitat del Regne adlı bir yönetim organı oluşturuldu. İspanya’nın öteki kesimlerinde geçerli olan hukuk ve yönetim sistemlerinin Valen-cia’da da uygulanmasını öngören 1707’deki Nueva Planta Kararnamesi’yle bölgenin özerkliği fiilen son buldu.

I. Dünya Savaşı’ndan sonra Valencia’nın özerkliğini savunan çeşitli siyasal partiler ortaya çıktı. 1982’de bugünkü özerk bölge statüsünü kazanan Valencia, başında bir başkanın bulunduğu bir yürütme konseyi ve tek meclisli bir parlamento (cortes) tarafından yönetilir.

Valencia doğuda Akdeniz boyunca kuzey-güney doğrultusunda uzanan dar ve uzun bir bölgedir. Kuzeyde Katalonya, batıda Aragon ve Yeni Kastilya, güneybatıda Mur-cia’yla çevrilidir. Castellón ili bölgenin kuzey kesiminde. Valencia ili orta kesiminde, Alicante ili ise güney kesiminde yer alır. Akdeniz’e bakan kıyı düzlükleri batıdaki İber Dağlarına ve Penibetico Sıradağlarına doğru gittikçe yükselir. Bölgenin başlıca akarsuyu Alicante ilinden doğuya doğru akan Segura Irmağıdır. Akdeniz ikliminin egemen olduğu bölgede kışlar ılık ve yağışlı geçer. Düşük olan yıllık yağış miktarı 400-500 mm arasında değişir; kıyı ovalarındaki yüksek verimlilik yoğun sulamayla sağlanır. Yıllık ortalama yağış miktarı Castellón ilinde 425 mm. Elche yöresinde 275 mm’dir. Yağmur mevsimi kuzeyden güneye doğru gittikçe kısalır.

Valencia’nın Müslümanların egemenliği altında olduğu 714-1245 döneminden beri nüfus yoğunluğu yüksek olan kıyı bölgesinin zengin tanm topraklan küçük çiftlikler (minifundios) arasında bölünmüştür. Minifundio sahipleri evlilik ve toplumsal hareketlilik yoluyla kent orta sınıfıyla güçlü bağlar kurmuş bir kırsal orta sınıf oluşturur.

Yoğun sulama Valencia’yı Akdeniz Havzasındaki en zengin tanm bölgeleri arasına sokmuştur. Bazı çiftliklerde yılda 2-4 kez ürün alınmaktadır. Ekili toprakların dörtte birinin sulandığı bölgenin başlıca tarım ürünleri portakal ve pirinçtir. Büyük bir alana yayılan çeltik tarlalarında verimin son derece yüksek oluşu sık sık fazla üretime yol açmaktadır. Bölgenin ekilebilir toprak-lannın üçte birinde kuru tanm yapılır ve geleneksel Akdeniz ürünleri olan üzüm ve zeytin yetiştirilir.

Sanayi tesisleri genellikle küçük mülk sahiplerinin elindedir. Bu işletmelerde mobilya, şekerleme, ayakkabı ve oyuncak gibi çeşitli tüketim malları üretilir. Valencia, Alcoy, Elche, Elda ve Sagunto çevresinde belli bir yoğunlaşma olmakla birlikte, fabrikalar genellikle bölgenin dört bir yanına dağılmış durumdadır.

Gelişkin bir hizmet sektörüne sahip olan bölge ekonomisinde turizm de önemli paya sahiptir. Bölgenin en çok turist çeken kesimi Alicante ilidir.

Katalanca eskiden beri bölgenin orta sınıfının dilidir. 15. yüzyıldan beri Katalancanın bölgeye özgü bir lehçesi gelişmiştir. 20. yüzyıl başında yaşamış ünlü Valencialı yazarlar arasında, yapıtlannı Kastilya lehçesinde vermiş olan Vicente Blasco Ibáñez (ö. 1928) ve Gabriel Miró (ö. 1930) sayılabilir.

Bölgede her yıl birçok dinsel şenlik yapılır. Castellón ilindeki şenliklerde (gayates) bölgenin Müslümanlardan geri alınışı kutlanır. Valencia Şenliği sırasında şenlik ateşleri (fallas) yakılır ve özenle hazırlanmış geçit arabaları ateşe verilir. Nüfus (1988 tah.) 3.769.428.

Valencia, İspanya’nın doğusunda, Valencia özerk bölgesinde’ (comunidad autónoma) il. Akdeniz kıyısında Valencia Körfezindeki kıyı ovasının ortasında yer alır. Yüzölçümü 10.763 km2 olan ilin güney sınınnı Alicante ilinin kuzeyindeki dağlar, kuzey sınırım ise kabaca Turia Irmağının su bölümü çizgisi oluşturur, tç kesimdeki platolar, Meseta Central’ın sınınnı oluşturan ve Jücar Irmağı ile kolu Cabriel’in vadileriyle derin biçimde parçalanmış bir dizi kırık basamakla batıya doğru yükselir. Requeña ve Liria dolaylarında daha alçak ve verimli topraklara açılan iç kesimlerde nüfus yoğunluğu genellikle düşüktür.

İl nüfusunun yüzde 80’i İspanya’nın doğu kesiminin en büyük ovası olan, yaklaşık

3.500 km2 genişliğindeki kıyı ovasında yaşar. İldeki üretimin dörtte üçünden fazlasının gerçekleştirildiği ovadan, Roma Dönemi öncesinden beri sürekli olarak geliştirilip genişletilen sulama ağı sayesinde yüksek verim elde edilir. İlin başlıca ürünleri ovada yetiştirilen portakalla kıyı yakınlarına ekilen pirinçtir. Ovada ayrıca tahıl, meyve ve sebze, tepelerde ise üzüm ve zeytin yetiştirilir. Kıyılarda balıkçılık yapılır. Sanayi tesisleri arasında 1980’de yapımına başlanan Cof-rentes’deki nükleer enerji santralı sayılabilir. İl merkezi Valencia dışındaki önemli kentsel merkezler Alcira, Sueca, Torrente, Sagunto ve Cullera’dır. Nüfus (1982 tah.) 2.112.921.

Valencia, İspanya’nm doğusundaki Valencia ilinin ve Valencia özerk bölgesinin (comunidad autónoma) merkezi kent. Turia (Guadalaviar) Irmağının Akdeniz’e döküldüğü noktada. Huerta de Valencia olarak bilinen meyve bahçeleriyle kaplı bir bölgede yer alır. Kentin adı kayıtlara ilk kez Romalı tarihçi Livius’un yapıtlarında. Valentía olarak geçmiştir. Livius, Konsül De-cimus Iunius Brutus Callaicus’un İÖ 138’de

buraya, Lusitanların lideri Viriathus’un eski askerlerini yerleştirdiğini belirtir.

Zamanla zengin bir Roma kolonisi durumuna gelen kent, İS 413’te Vizigotlann, 714’te de Endülüs Emevilerinin eline geçti. 1021’de, Abdülaziz el-Mansur’un kurduğu Almeria’dan Ebro Irmağı halicine kadar uzanan bağımsız bir emirliğin merkezi oldu. Kastilyalı komutan ve ulusal kahraman El Cid beş yıllık bir savaşın (1089-94) sonunda Magripli Murabıtlardan geri aldığı kenti 1099‘da ölene değin bağımsız bir hükümdar gibi yönetti. Zaman zaman Valencia del Cid olarak da anılan kent, 1102’de yeniden Müslümanlar tarafından fethedildi.

Aragon kralı I. Jaime 1238’de Valencia’yı topraklarına kattıysa da, bölge kendi yasala-n ve parlamentosuyla bağımsız olarak yönetilmeye devam etti. 1479’da ise Aragon Krallığı’na bağlı öteki topraklarla birlikte

II. Fernando ve I. Isabel’in yönettiği Kastil-ya’yla birleşti. Bunu izleyen uzun barış dönemi kentin hızla büyümesini ve sanatla-nn gelişmesini sağladı. Valencia sonraki iki yüzyıl boyunca Valencia resim okulunun merkezi oldu. İspanya’daki ilk matbaanın da 1474’te Valencia’da kurulduğu söylenir. Kent, İspanya İç Savaşı sırasında 1936’dan 1939’a değin Milliyetçiler tarafından başkent olarak kullanıldı.

“Yüz kuleli kent” olarak anılan Valencia’ daki kulelerin başında katedralin bitişiğindeki Gotik Miguelete Kulesi (1381-1424) ve Valencia Barok üslubunun güzel bir örneği olan altıgen Santa Catalina Kulesi (1688-1705) gelir. Eski kent merkezindeki La Seo Katedrali en önemli kilisedir. Yapımına 13. yüzyılda başlanan ve 1482’de tamamlanan katedralin üç kapısı, sırasıyla, Romanesk, Barok ve Gotik üsluptadır. Katedralde, aralarında Goya’nın iki büyük dinsel tablosunun da bulunduğu birçok sanat yapıtı vardır. Katedralin, Anayasa Meydam’na açılan kapısında her perşembe günü öğle vakti Su Mahkemesi (Tribunal de las Agu-as) toplanır. Yaklaşık 10. yüzyıldan beri varlığını sürdüren mahkemenin hepsi çiftçi olan üyeleri sulama sorunlarına ilişkin davaları dinler ve hemen karara bağlarlar. Bütün davalar Katalancanın Valencia lehçesiyle sözlü olarak yürütülür.

Kentteki önemli sivil yapılar Geç Gotik (15. yy) İpek Borsası (Lonja de la Seda), İ5. yüzyılda yapılan avlusu ve güzel salonlarıyla dikkati çeken Palacio de la Diputación (Temsilciler Sarayı; Valencia Krallığı döneminde parlamento binası olarak kullanılmıştır), önemli arşivlerin ve kentin tarih müzesinin bulunduğu modern bir yapı olan Kent Meclisi (Ayuntamiento) ve 18. yüzyılda inşa edilmiş Yeni-Klasik Adalet Sarayı’ dır (Palacio de Justicia). Valencia’yı çevreleyen surlar 19. yüzyılda yıkılmış ve surların kapılarından yalnızca ikisi günümüze ulaşmıştır. Kentin Müslümanların yönetiminde olduğu dönemden kalma yapıları arasında, bugün Paleontoloji Müzesi olarak kullanılan Tahıl Silosu (Almudin) ve 13. yüzyıla ait Amiral Hamamları (Baños del Almirante) sayılabilir.

Valencia’da sanat ve seramik müzeleri, botanik bahçeleri, 1501’de kurulan ve 1970’lerin başında yeni kampusuna taşman bir üniversite vardır.

Valencia’nın limanı El Grao’dan tarımsal ürünler (pirinç, portakal, limon, soğan, şarap) ve mamul mallar (mobilya, sırlı cam ve seramik eşya, yelpaze, kumaş ve demir ürünleri) ihraç edilir. Nüfus (1986 tah.) belediye 728.622.

Yorum yazın