Utah Hakkında Bilgiler

Utah Hakkında Bilgiler
Utah, ABD’yi oluşturan eyaletlerden biri. Ülkenin ortabatı kesiminde yer alır. Kuzeyde Idaho ve Wyoming, doğuda Colorado, güneyde Arizona, batıda da Nevada eyaletleriyle çevrilidir. Yüzölçümü 219.887 km’, yönetim merkezi Salt Lake City’dir.

Günümüzden yaklaşık 12 bin yıl önce yerleşime açıldığı bilinen bölgeye İS 400 dolaylarında Pueblo Yerlileri, yaklaşık 1250’den sonra da Şoşonlar yerleşti. 18. yüzyılın sonlarında İspanyollarca keşfedilen bölge 1821’de Meksika’nın yönetimine girdi. Meksika Savaşı nın (1846-48) sonunda ABD topraklarına katıldı. 1847’de bölgeye Ohio, Missouri ve Illinois’dan gelen Mor-monlar(*) yerleşti. Utah, 1896’da 45. eyalet olarak Birlik’e katıldı.

Eyaletin kuzeydoğusunda ABD’deki do-ğu-batı doğrultusunda uzanan tek önemli dağ sırası olan Uinta Dağlarını içine alan Orta Kayalık Dağlar uzanır. Batı kesimindeki yarı kurak bölgede, Büyük Tuz Gölü ve Büyük Tuz Gölü Çölü yer alır. Eyaletin, toplam yüzölçümünün yarısından fazlasını oluşturan geri kalan kesimi Colorado Platosunun üstündedir. Eyaletin güneydoğu kesimindeki Elk Dağlarının eteklerinde akarsuların oyduğu üç doğal kumtaşı köprüden oluşan Doğal Köprüler Ulusal Anıtı (1908) yer alır.

Mevsimler arasındaki sıcaklık farkları oldukça-yüksektir. Temmuz ayı ortalama sıcaklığı 18°C-27°C arasında değişir. Nem oranının oldukça düşük olduğu eyalette ortalama yıllık yağış miktarı 300 mm’dir. Yıllık kar yağışı ortalaması ise 137 mm’dir.

Nüfus Ogden ile Provo arasındaki yaklaşık 160 km uzunluğunda bir toprak şeridinde toplanmıştır. Göçler sonucunda eyalet nüfusu 1970-80 arasında yüzde 38 dolayında artmıştır. Nüfusun yaklaşık yüzde l’ini Yerliler, yüzde 4’ünü ise İspanyol kökenliler oluşturur.

Utah’ta tarım büyük ölçüde sulamaya dayanır. Tarımsal gelirin üçte ikiden fazlası çiftlik hayvanları besiciliğinden sağlanır. Yetiştirilen başlıca tarımsal ürün samandır. Eyaletin toplam mineral üretiminin yaklaşık beşte birini bakır oluşturmakla birlikte, bakır üretimi son yıllarda azalmaya başlamıştır. Utah berilyum üretiminde dünyada birinci sırada yer alır; altın, gümüş, kurşun, uranyum ve molibden üretiminde ise ABD’deki ilk beş eyalet içindedir. Eyalette ayrıca geniş kömür ve petrol yatakları vardır. Eyaletteki başlıca sanayi dalları ulaşım araçları, makine ve metal üretimi ile gıda işleme ve petrol arıtımıdır. Basımcılık ve yayımcılık da önemli gelir kaynakların-dandır.

Nüfusun üçte ikisini oluşturan Mormonlar eyaletin kültürel yaşamını ve geleneklerini derinden etkilemiştir. Mormon Tabernacu-lum Korosu, Utah Senfoni Orkestrası, Salt Lake Oratoryo Derneği ve Batı Bale Topluluğu eyaletteki başlıca sanat kuruluşlarıdır. Utah, lise mezunlarının nüfusa oranı bakımından ABD eyaletleri arasında birinci sırada yer alır. Nüfus (1989 tah.) 1.750.000.

Yorum yazın