Udmurtya

Udmurt Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Rus SFSC’de yönetim birimi. Bir bölümü güneydoğu sının boyunca akan
Kama Irmağı havzasında, bir bölümü de Çeptsa ve Kilmez ırmaklarının su toplama alanında yer alır. Yüzölçümü 42.100 km2, başkenti Ustinov’dur (İjevsk).

Ural Dağlannın bir uzantısı kuzeydoğuda cumhuriyetin en yüksek noktasını (330 m) oluşturur. Bölge topraklan bu noktadan başlayarak batıya ve güneye doğru alçalır. Udmurt ÖSSC’de kara iklimi hüküm sürer. Ortalama sıcaklık ocakta — 15°C, temmuzda ise 18°C’dir. Ortalama yıllık yağış miktarı 400-500 mm’dir; bu miktarın büyük bölümü yaz aylannda düşer. Cumhuriyet toprakla-nnın yaklaşık beşte ikisi ladin, çam ve huş ağacından oluşan taygalarla kaplıdır; en güneyde ise başta meşe ve ıhlamur olmak üzere kışın yapraklarını döken ağaç türlerine rastlanır.

Fin-Ugor kökenli Udmurt halkının yerleştiği bölge 14. ve 15. yüzyıllarda Kazan Hanhğinm yönetiminde kaldı. 1552’de, IV. İvan’ın (Korkunç) hükümdarlığı sırasında Ruslann eline geçti. 1920’de Votskaya adıyla özerk yönetim birimi (oblast) statüsü kazandı. 1932’de adı Udmurt olarak değiştirildi. 1934’te özerk cumhuriyet yapıldı. Günümüzde Ruslar, Udmurtlar, Tatarlar, Mariler ve UkraynalIlardan oluşan nüfusunun yaklaşık yüzde 70’i kentlerde yaşar. Başkent Ustinov dışındaki önemli yerleşmeler Sarapul, Votkinsk ve Glazov’dur.

Urallar ekonomik bölgesinin bir parçasını oluşturan Udmurt ÖSSC büyük ölçüde sanayileşmiştir. Başlıca sanayi dallan deri, keten ve gıda işleme ile tuğla ve çimento üretimidir; metalürji sanayisi ile kerestecilik ve bıçkıcılık da önemlidir. Ustinov’da nitelikli çelik, tüfek, mobilya, motosiklet, elektrik motoru, ulaşım ve inşaat malzemesi, Volkinsk’te lokomotif ve taşıyıcı kayış, Sarapul’da petrol sondaj makineleri ve radyo, Kambarka’da lokomotif, vagon ve tomruk işleme aletleri, Mojga’da da cam üretilir. Ustinov, Votkinsk ve Sarapul’da termik santrallar vardır.

Başlıca tanmsal ürünler yulaf ve çavdardır; aynca buğday, mısır, keten ve kenevir de yetiştirilir. Öteki tarımsal etkinlikler arasında bostancılık, mandıracılık, ancılık ve hayvancılık sayılabilir.

Cumhuriyetteki demir, kara ve hava yolla-n Ustinov’da kesişir. Perm-Kazan Karayolu cumhuriyet topraklannı boydan boya geçer. Nüfus (1987 tah.) 1.587.000.

Yorum yazın