Tuz Gölü Hakkında Bilgiler

Tuz Gölü, koçhisar gölü olarak da bilinir, İç Anadolu Bölgesi’nde göl. 1.500 km^lik yüzölçümüyle Van Gölünden sonra Türkiye’nin ikinci büyük gölüdür. Su yüzeyinin deniz düzeyinden yüksekliği 905 m’dir.

Platolarla kuşatılmış olan çukur bir alanın kuzeydoğu kesimindeki en alçak bölümünde yer alır. Doğusunda eski Kızılırmak masifi, güneyinde Obruk, batısında Cihanbeyli ve kuzeyinde de Haymana platolarıyla çevrilidir. Kuzeyde dar bir körfez oluşturur ve güneye doğru genişler. Uzunluğu kuzeyba-tı-güneydoğu doğrultusunda 80 km, doğu ile batı kıyısı arasındaki en geniş yeri 48 km kadardır. Doğu kıyısının gerisinde yükselen dağların batı yamacı boyunca, güneydoğu-kuzeybatı doğrultusunda büyük bir kınk (fay) çizgisi uzanır. Eskiden göle adını veren Şereflikoçhisar ilçe merkezinin güneyindeki koy, Adatepe olarak adlandırılan bir

horst ile doğudaki dağlan birbirinden ayırır. Bütün bu özellikler Tuz Gölünün tektonik kökenli bir göl olduğunu ortaya koyar.

11.900 knr’lik bir alanın sularını toplayan ve ilkçağda Tatta adıyla anılan Tuz Gölü, dışa akışı olmayan bir kapalı havzadır. Çevrede görülen eski göl sekileri, Kuvater-ner (Dördüncü) Dönemin (y. 2,5 milyon yıl öncesinden günümüze) çok yağışlı bölümünde göldeki su düzeyinin günümüzde-kinden 100 m daha yüksekte olduğunun kanıtıdır. Çevrede yer alan sürekli ya da geçici küçük göller eskiden daha geniş bir alan kaplayan gölün kalıntılarıdır. Bu göllerden en büyüğü, Tuz Gölünün 8 km kadar batısındaki Gez Gölü olarak da bilinen Tersishan Gölüdür.

Tuz Gölü’nü besleyen kaynaklar oldukça yetersizdir. Göle ulaşan en önemli akarsular, Melendiz-Hasan Dağlanndan inerek Aksaray’dan geçen ve gölün güneyindeki bataklıklarda sona eren Melendiz Suyu ile Şereflikoçhisar kenti yakınında göle ulaşan Peçeneközü (Beçeneközü) Deresidir. Gölün birkaç tuzlu su kaynağıyla dipten de beslendiği ileri sürülmektedir. Beslenmenin azlığı ve buharlaşmanın şiddeti yüzünden Tuz Gölü yaz sonuna doğru hemen tümüyle kurur ve yerde kalınlığı 30 cm’yi bulan geçici bir tuz katmanı oluşur. Bu tuz katmanının altında çamurlu topraklar vardır. Sonbahar sonunda başlayan su yayılması sonucunda gene göl görünümü kazanan Tuz Gölünün büyük bölümünde ancak santimetre ölçeğinde, en derin yerinde ise 2 m kadar su birikir. Sularının en bol olduğu aylar mart ve nisan, en az olduğu aylar ise eylül ve ekimdir.

Dünyanın en tuzlu gölleri arasında yer alan Tuz Gölünün yazın çok az su kalan kesiminde tuzluluk oranı binde 329’u bulur. Gölün suyundaki tuzun bileşimi denizlerdekine benzer ve sodyum klorür oranı yüksektir. Doğu kıyısındaki Kaldırım ile batı kıyısındaki Yavşan tuzlalarında önemli miktarda tuz elde edilir. Adana’yı Ankara üzerinden İstanbul’a bağlayan E-5 Karayolu Tuz Gölünün doğu kıyılarını izler.

Yorum yazın